________________
उवकय
દેશીશબ્દસંગ્રહ हृदयरसोच्छलने उग्गुलुंछिया च, उवएइया करिका ।
मुसलिनि उसणसेणो, तथा उप्पिंगालिया करोत्सङ्गे ॥११८॥ उग्गुलुंछिया-हृदयना रसर्नु ऊछळवू | उसणसेण-बलभद्र उवएइआ–करिका-दारु पीरसवान उप्पिंगालिया-करोत्संग-हाथरूप खोळो वासण
हरगाथायद् यस्य रोचते किल न खलु तस्य तद् उग्गुलुंछियं करोति । उत उम्पिगालियस्थितां उवएइयं उसणसेणस्स ॥१०॥
જેને જે રૂચે તે, તેના હૃદયના રસને ઊછાળી શકતું નથી ? બલભદ્રના હાથમાં રહેલા મદ્ય પીરસવાના વાસણને જ જુઓને.
उवकय-उद्धच्छवियं सज्जितम्, उत्तलहओ विटपे ।। उलुउंडियं प्रलुठिते, उंबरउर्फ अभूताभ्युदये ॥११९॥
उलुउंडिय-प्रलठित-लुठवू-आळोटवूउवकयय -सजित-सज्ज थयेलु सूq. विरेचित-बहार नीकळg-झरवू उद्धच्छविय .
उंबर उप्फ-कोई वार नहि थयेलो उत्तलहम -विटप-वोड-वृक्ष
अभ्युदय थवो-कोई वार नहीं ओत्तलह झाड
मळेलो लाभ मेळववो उवकय
આ શબ્દને જ પ્રત્યય લાગે ત્યારે ઉત્તરાયણ થાય અને જા પ્રત્યય ન લગાડીએ ત્યારે કાજય થાય
उवहत्थिय
સજજ થયેલ અર્થવાળા આ શબ્દની ઉત્પત્તિ “સમઆ-રજૂ ધાતના [ ૮ ૪ ૫ આદેશ ઊપરથી સમજવાની છે માટે તેને महीनधेिसी नथी.
ઉદાહરણગાથા– उद्धच्छविउत्तलहयतले उलुउंडिअउरुप्रेम्णाम् ।। रतिउवकयाण मिथुनानां उंबरपुप्फ इव समागमो भाति ॥१०१॥
સજિજત-સુશોભિત–ઝાડ તળે આળોટતાં અથવા ઝરતા વિશાળ પ્રેમવાળાં અને રતિનિમિત્ત સજજ થયેલાં એવાં જોડલાંઓને સમાગમ અભૂતપૂર્વ અભયુદય જેવો જણાય છે.
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
