________________
४५९
चतुरश्रं दीर्घरूपं चत्वरं तन्निगद्यते । तन्मान कल्पनं कुर्यात्सर्वतोऽङ्गणसंयुतम् ॥ ७ ॥
दण्डद्वयव्यासमानं कल्पनं वाजिनां मतम् । द्विगुणं त्रिगुणं वाsपि वारणानां निगद्यते ॥ ८ ॥
किञ्चैतस्याश्शालायाः प्रमाणं तु मध्यचत्वरस्थलं साधारणदण्डशतकप्रमाणं वा क्वचित तदधिकप्रमाणं वा कल्पनीयमिति भावः । अस्य विशदार्थो यथा - शतदण्डप्रमाणयुतां तदधिकप्रमाणयुतां वा चत्वरभूमिं प्रथमतो मात्वा तादृदानाचत्वरस्य चतुर्ष्वपि दिग्भागेषु नानाङ्गणकल्पनमश्मभिर्दृढं स्थापयेदिति ॥ किन, तादृशमहाचत्वरस्थलं तु चतुरश्रप्रमाणयुतं वा दैर्घ्याधिक्यत्रद्वा स्थलवाञ्छानुगुणं विभज्य तत्स्थलं परितोऽङ्गणकल्पनमिति भावः । किञ्च तादृशचत्वरस्थलादेकहस्तोन्नतभूमौ तच्चाङ्गणं कल्पनीयम् । तत्र च प्रतिदिशं साधारणइण्डद्वयायामयुतं वा तद्विगुणित त्रिगुणितदैर्घ्ययुतं वा कल्पितानां क्षुद्रगृहाख्यानां तुरगवासस्थानकल्पनानां शतं वा द्विशतं वा स्वस्वतुरगवारणादिसंख्यानुगुणं कल्पनीयम् । एवमत्राने कतुरगावासस्थानातस्यैव कल्पनस्याङ्गणमिति निर्देशः ||
एतेन दण्डद्वय वैशाल्यदण्डत्रयदैर्घ्यवति स्थले एकस्याश्वस्य बन्धनस्थानम् । वारणस्य तु तुरगबन्धनस्थानवैपुल्य देयपेक्षया
