Page Text
________________
१४६४
___ जीवाभिगमसूत्र भवति । 'भणपज्जव०' मनःपर्थवज्ञानिनश्चाऽन्तर्मुहूर्त जघन्येनोत्कर्पणानन्तं कालं . यावदपाधं पुद्गलपरावर्त देशोनं यावत् । 'केवलनाणिणो नत्थि अन्तरं' केवलज्ञानि नोऽन्तरं नास्ति साद्यपर्यवसितत्वात् । 'अन्नाणिस्स०' अज्ञानिनस्तु त्रेधाभिन्नस्य मध्येऽनाद्यपर्यवसितस्य नास्त्यन्तरम् अपर्यवसितत्वात् १ अनादि सपर्यवसितस्यापि नास्त्यन्तरम् भूयस्तद्भावाऽयोगात् २ पुनरज्ञानित्वं भवत्सादि सपर्यवसितं सुयनाणिणो अंतरं' इसी तरह से श्रुतज्ञानी श्रुतज्ञान के छूट जाने पर पुनः उसे इतने जघन्य काल के बाद और उत्कृष्ट काल के बाद पुनः प्राप्त कर लेता है ऐसा जानना चाहिये 'मण पज्जव' मनः पर्यव. ज्ञान छूट जाने के बाद-पुनः यदि मनः पर्यवज्ञान प्राप्त करें तो उसे उसकी पुनः प्रासि करने में जघन्य से एक अन्तर्मुहर्त का अन्तर पडता है और उत्कृष्ट से अनन्तकाल का अन्तर पडता है-इसमें कुछ अर्धपुद्गल परावर्त काल समाप्त हो जाता है । यह कथन ऋजुमति मनः पर्याय ज्ञान की अपेक्षा से कहा गया जानना चाहिये क्योंकि विपुलमति मनः पर्ययज्ञान का प्रतिपात नहीं होता है । 'केवलनाणिणो नत्थि अंतरं' केवलज्ञान वाले के अन्तर नहीं होता है क्योंकि इसकी स्थिति सादि अपर्यवसित कही गई है इसलिये एक बार इस की प्राप्ति हो जाने पर इसका छूटना नहीं होता है अतः अन्तर का निषेध किया गया है । 'अन्नाणिस्त०' अज्ञानी जीव के विषय में तीन विकल्प हैं-एक अनादि अपर्यवसित अज्ञानी, एक अनादि सपએજ પ્રમાણે શ્રુતજ્ઞાની શ્રુતજ્ઞાન છૂટિ ગયા પછી ફરીથી તેને આટલા જઘન્ય કાળ પછી અને ઉત્કૃષ્ટ કાળ સમાપ્ત થયા પછી ફરીથી તે પ્રાપ્ત કરી લે છે. तम सभा 'मणपज्जवणाणी' भनः पज्ञानी मन:पय ज्ञान छूटी गय॥ પછી ફરીથી તે જે મનઃ૫ર્યવજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે તે તેને તેની ફરીથી પ્રાપ્તિ કરવામાં જઘન્યથી એક અંતર્મુહૂર્તનું અંતર થાય છે. અને ઉત્કૃષ્ટથી અનંત કાળનું અંતર થાય છે. તેમાં કંઈક કમ અર્ધપુદ્ગલ પરાવર્ત કાળ સમાપ્ત થઈ જાય છે. આ કથન બાજુમતિ મનઃ પર્યવજ્ઞાનની અપેક્ષાથી કહેવામાં ' આવેલ છે તેમ સમજવું કેમકે–વિપુલમતિના મન પર્યવજ્ઞાનને પ્રતિપાત થતો नथी. 'केवलनाणिणो नत्थि अंतरं' विज्ञान पणाने मत२ डातु नथी. भो તેઓની સ્થિતિ સાદિ અપર્યવસિત કહેવામાં આવેલ છે. તેથી એકવાર તેની પ્રાપ્તિ થયા પછી તે છૂટતું નથી તેથી તેના અંતરનો નિષેધ કરવામાં આવેલ छ. 'अन्नाणिस्स०' मशानी ना समयमा ऋण विल्या छ. से मनाहि અપર્યવસિત અજ્ઞાની, બીજા અનાદિ સપર્યવસિત અજ્ઞાની અને ત્રીજા સાદિ
| SR No. | 009337 |
| Book Title | Jivajivabhigamsutra Part 03 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1974 |
| Total Pages | 1588 |
| Language | Hindi, Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari & agam_jivajivabhigam |
| File Size | 117 MB |