________________
અને દગાબાજી કરતાં કરતાં છેવટે માંસ-મદિરાનું સેવન કરતા થઇ જાય છે અને પોતાના આ દુરાચારને શ્રેષ્ઠ માનવા લાગે છે.
કાયાથી અને વચનથી મોહાંધ બની ગયેલ અજ્ઞાની જનો ધન અને સ્ત્રીઓમાં આસક્ત થઇ રાગ અને દ્વેષ બન્નેથી કર્મમળનો સંગ્રહ કરે છે. જેવી રીતે અળસિયું મુખ વડે માટી ખાઇને અને શરીર માટીમાં લપેટીને અંદર અને બહાર બન્ને બાજુથી માટીનો સંગ્રહ કરે છે.
ત્યાર પછી અજ્ઞાની જીવપ્રાણઘાતક રોગથી ઘેરાઇને ગ્લાનિ પામે છે, દુઃખી થાય છે. તે પોતાનાં અશુભ કર્મોનું સ્મરણ કરતાં પશ્ચાતાપ કરે છે અને પરલોકના દુઃ ખોથી અત્યંત ભય પામે છે.
ધર્માચરણ રહિત તે પ્રાણીઓ નરકગતિને પ્રાપ્ત કરે છે જયાં તેમને અસહ્ય વેદના ભોગવવી પડે છે.
જેમ ગાડીવાન સમતળ રાજમાર્ગ છોડીને વિષમ માર્ગે જાય તો ખાડા ટેકરા આવવાને કારણે ગાડીની ધોંસરી તૂટી પડવાથી ઘણો પશ્ચાતાપ કરે છે તેવી રીતે જે અજ્ઞાની જીવ ધર્મને છોડીને અધર્મને સ્વીકારે છે તે મરણોન્મુખ થવા પર ગાડીવાનની જેમ પશ્ચાતાપ કરે છે. જેમ ધૂર્ત જુગારી એકજ દાવમાં સર્વસ્વ હારી જઇને દુઃખ પામે છે, તેમ અજ્ઞાની જીવ અકામ મરણે મરીને ત્રાસ પામે છે.
પંડિત મરણનું સ્વરૂપઃ જ્ઞાન દર્શન ચારિત્ર આદિ ગુણોથી સંપન્ન સંયમી તથા પુણ્યશાળી આત્માઓનું મરણ સમાધિ અવસ્થામાં થાય છે. તેમનું મરણ પ્રશસ્ત હોય છે.
આવું સકામ મરણ બધા સાધુઓને કે બધા ગૃહસ્થોને પ્રાપ્ત થતું નથી. સાધુઓના આચાર ઘણા જ કઠિન હોય છે અને ગૃહસ્થોના વિવિધ પ્રકારના હોય છે. છતાં કેટલાક ગૃહસ્થો કેટલાક સાધુઓ કરતાં પણ આચારમાં શ્રેષ્ઠ હોય છે.
દીર્ઘપ્રવ્રજયા પર્યાયને પ્રાપ્ત શિથિલ આચાર વાળા સાધુઓને તેમણે ધારણ કરેલા વલ્કલ વસ્ત્ર, મૃગચર્મ, નગ્નત્વ, જટાધારણ, ચીંથરાની ગોદડી કે મસ્તક
૧૭
