________________
જીવવિચાર પ્રકરણ
સન્મ-તૂરી-ઝાં, મી-પાપનાફો ને सोवीरंजणलुणाइ, पुढवीभेयाई इच्चाइ ॥ ४ ॥
૧. પૃથ્વીરૂપે જીવો :સ્ફટીક, મણિ, રત્ન, પરવાળા, હિંગળો, હડતાળ, મણશિલ, પારો, સોનું વગેરે ધાતુઓ, ખડી, રમચી, અરણેટ્ટો અને પારેવો પાષાણ-૩. અબરખ, તેજંતુરી, ખારો, માટી અને પથ્થરની અનેક જાતિઓ. સુરમો અને મીઠું વગેરે પૃથ્વી (રૂપ જીવો)ના ભેદો (છે) ૪. भोमंतरिक्खमुदगं, ओसा हिम करग हरितणू महिआ । हुंति घणोदहिमाइ, भेआणेगा य आउस्स ॥५॥
૨. પાણીરૂપે જીવો :ભૂમિનું અને આકાશનું પાણી, ઝાકળ, બરફ, કરા, લીલી વનસ્પતિ ઉપર ફૂટી નીકળતું પાણી, ધુમ્મસ અને ઘનોદધિ (ઘાટો સમુદ્ર) વગેરે પાણી(રૂપ)ના અનેક પ્રકારો છે. ૫. इंगाल जाल मुम्मुर, उक्कासणि कणग विज्जुमाइया । अगणिजियाणं भेया, नायव्वा निउणबुद्धीए ॥ ६ ॥
૩. અગ્નિરૂપે જીવો - અંગાર, જવાલા, તણખા, ઉલ્કાપાત, અશનિ, કણીયા, વીજળી વગેરે અગ્નિ(રૂપ) જીવોના ભેદો સૂક્ષ્મ બુદ્ધિથી સમજવા જેવા છે. ૬.
