Page Text
________________
૭૮
ચતુર્થ અધ્યાય
(૪) પરરાજ્યમાં પરભાષા અને પરસાહિત્યનાં મહત્ત્વ અને પ્રચારને કારણે શાસિત જાતિનાં ભાષા અને મહત્ત્વ ઢંકાઈ જાય છે, પરંતુ ભાષા અને સાહિત્યના ઉદયાસ્ત સાથે જાતિના ઉદયાસ્તનો એક પ્રકારે સમવાય સંબંધ હોય છે. આમ પરરાજ્યમાં શાસિત જાતિના ઉદયનું એક મુખ્ય કારણ દબાઈ જાય છે, પરંતુ સ્વરાજ્યમાં ભલે કોઈ પણ રૂપમાં હોય, આમ થતું નથી.
(૫) પરારાજ્યનું શાસિત જાતિ સાથે અર્થવપર્ય સ્વાભાવિક હોય છે અને બેમાંથી એકનો નાશ થયા વગર તે જતું નથી, પરંતુ સ્વજાતીય કુરાજ્યનું અર્થવૈપર્ય કૃત્રિમ હોય છે અને કૃત્રિમ ઉપાયોથી તે દૂર પણ થાય છે.
(૬) પરરાજ્યમાં શાસિત જાતિમાં પ્રતિભા અને દૈશિક ધર્મનો ઉદય થઈ શકતો નથી અને કદાચ થાય તો પણ લાંબા સમય સુધી તેનું ટકી રહેવું મુશ્કેલ થાય છે. શાસિત જાતિનાં આશાસ્પદ પુરુષરત્નોને પરરાજ્યની કોપાગ્નિમાં ભસ્મ કરી દેવામાં આવે છે અને એમની ભસ્મમાંથી તે જાતિના કલંકરૂપ નરાધમો માટે ખાદ્ય તૈયાર કરવામાં આવે છે, પરંતુ સ્વરાજયમાં, ભલે તે કોઈ પણ પ્રકારનું હોય, જાતિમાં પ્રતિભા અને દૈશિક ધર્મના સંસ્કાર જળવાઈ રહે છે. અને તેમના જાગૃત થતાં જ દેશની કાયાપલટ થઈ જાય છે. ગયેલી લક્ષ્મી પાછી આવે છે.
એ સ્પષ્ટ છે કે, સ્વરાજ્યમાં પ્રત્યેક ઉત્તર રાજ્ય કરતાં પૂર્વ રાજ્ય શ્રેષ્ઠ હોય છે. આથી બ્રાહ્મ રાજ્ય સૌથી શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. સામ્યવાદીઓનું એટલે કે વર્તમાન સોશિયાલીસ્ટોનું અથવા બોલ્સેવિકોનું આદર્શ રાજ્ય પણ બ્રાહ્મ રાજ્ય છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે, વર્તમાન સમયમાં બ્રાહ્મ રાજય સાધ્ય થઈ શકે ખરું ? કોઈ પણ વાતની સાધ્યતા અથવા અસાધ્યતા તેનાં દેશ-કાળ-નિમિત્ત પર નિર્ભર હોય છે. એ સ્પષ્ટ છે કે આજે સર્વત્ર દેશ-કાળ-નિમિત્ત આસુરી સંપદામય થયેલાં છે. વિશ્વરૂપી નાટકમાં પ્રવેશેલા યુરોપની કર્મબંધનની ધધકતી જ્વાલા લઈએ અથવા તે નાટકમાંથી નિષ્કાસિત થયેલા એશિયાની તંદ્રાની ભસ્મ લઈએ તો સર્વથા એ જ વાત જણાય છે કે વિશ્વમાં દિન પ્રતિદિન દેવી સંપદાનો છાસ થતો જાય છે. આસુરી સંપદાની વૃદ્ધિ એટલી બધી થઈ ગઈ છે કે આજે રાજય અને પ્રજા વચ્ચે ઘાસ લાકડાં માટે, પિતા પુત્રમાં વારસાહક્ક માટે, પતિ પત્નિ વચ્ચે અન્ન વસ્ત્ર માટે મુકદમાબાજી થઈ રહી છે. એક બાજુ દેશ-કાળ-નિમિત્ત આવાં આસુરી સંપદાયમય, તો બીજી બાજુ બ્રાહ્મ રાજ્યનું મૂળ તત્ત્વ છે સમષ્ટિગત દૈવી સંપદા. આથી આજે બ્રાહ્મ રાજ્ય સાધ્ય થઈ શકતું નથી. આવું રાજય ફક્ત સત્યયુગમાં હતું જ્યારે ધર્મનાં ચારેય ચરણ અસ્તિત્વમાં હતાં. આજના સમયમાં જયારે ધર્મનાં ત્રણ ચરણો પૂર્ણ કપાઈ ગયાં છે અને ચોથું ચરણ પણ ઘણું ખરું કપાઈ ગયું છે, ત્યારે સામ્યવાદીઓની કલ્પના ક્યાં સુધી કાર્યમાં પરિણત થઈ શકશે એ શંકા છે. તેમની કલ્પના નિઃસંદેહ ઉત્તમ છે.
| SR No. | 008893 |
| Book Title | Daishika Shastra |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Badrishah Tuldhariya |
| Publisher | Bharatiya Itihas Sankalan Samiti |
| Publication Year | 2006 |
| Total Pages | 162 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati & History |
| File Size | 9 MB |