________________
XV
Version 001: remember fo check http://www.AtmaDharma.com for updates
શુદ્ધ અંત:તત્ત્વ છે; વાળ એક અને છેડા બે. એમાં બે છેડા ભિન્ન ન પડે. બે ફણગા હોવા છતાં ચીરી ન શકાય. અહીં (જ્ઞાનમાં ) ચિરાય છે એની વાત છે. અલૌકિક વાત છે ભાઈ ! દિગમ્બર સંતો સિવાય આવી વાત બીજે કયાંય છે નહીં. અહો ! દિગમ્બર સંતો તો ક્વળીના કેડાયતીઓ છે.
[પ્રવચન રત્નાકર ભાગ-૬ પેઈજ નં. ૩૭૧ ] (૨૦) પ્રશ્નઃ- દ્રવ્ય-ગુણ-પર્યાય વચ્ચે કોઈ પ્રકારે પ્રદેશભેદ છે?
ઉત્ત૨:- તેમના પ્રદેશો એક જ છે પણ તેમાં પ્રદેશના અંશોરૂપી ભેદ પાડી શકાય છે. પર્યાયના પ્રદેશ-અંશ એક સમયનો ઉત્પાદ ને વ્યયરુપનો છે, ને દ્રવ્યના પ્રદેશ ધ્રુવરૂપ છે તેવો ભેદ થઈ શકે છે. જો એવો ભેદ કરવામાં ન આવે તો દ્રવ્ય ને પર્યાય અથવા ગુણને પર્યાય વચ્ચેનું જે સ્વરૂપ ભેદપણું છે તેનો નાશ થઈ જાય છે. દ્રવ્ય-ગુણ ને પર્યાય વચ્ચે પ્રદેશભેદ હોતો નથી... એમ જે શાસ્ત્રમાં કહેવામાં આવે છે તેનો અર્થ એવો છે કે-બીજા દ્રવ્યોના પ્રદેશથી તેના પ્રદેશો જુદા પાડવા હોય ત્યારે તેઓના પ્રદેશો એકરૂપ જ છે એમ કહેવામાં આવે છે.
[પૂ. ગુરુદેવશ્રીની રાત્રિચર્ચા તત્ત્વચર્ચા પેઈજ નં. ૧૭] ૨૧ સાકાર ઉપયોગમયી...” ઉપયોગમયી, ઐસા પાઠ લિયા હૈ. ઉપયોગ સ્વરૂપ ઐસા ભેદ ભી નહીં. (દશિ શક્તિમેં ) અનાકાર ઉપયોગમયી (ઐસે ) અભેદ લેના હૈ, આહાહા ! ભગવાન આત્મા વસ્તુ હૈ, ઉસમેં એક સાકાર ઉપયોગમગી શક્તિ અભેદ હૈ. શક્તિ ઔર શક્તિવાન કોઈ ભિન્ન-ભિન્ન નહીં હૈ, ઉસકે પ્રદેશ ભિન્ન નહીં. શક્તિ ઔર દ્રવ્ય-જો શક્તિવાન ઉસકે પ્રદેશ ભિન્ન નહીં. આહાહા! જ્ઞાનકી પર્યાયમેં ઉસકા જો ઉપયોગ હોતા હૈ, યહુ જ્ઞાનકી પર્યાય સ્વદ્રવ્યકો પૂર્ણ જાનતી હૈ. ફિર ભી ઈસ પર્યાયમેં વહ દ્રવ્ય આયા નહીં. પરંતુ જાનનેકી તાકાતકી (પ્રતીતિ ) આ ગયી ઔર યે પર્યાય કે પ્રદેશ ભી દ્રવ્ય-ગુણસે ભિન્ન હૈ. સમજમેં આયા. [શ્રી પ્રવચન નવનીત ભાગ-૪ / પેઈજ નં. ૫૫-૫૬] (૨૨) યહ વીર્ય જો હૈ વહ અપને દ્રવ્ય, ગુણ પર્યાયમેં ઔર અપને ક્ષેત્રમેં કામ કરતા હૈ. થોડા સૂક્ષ્મ હૈ. નિશ્ચય સે તો જો મોક્ષમાર્ગકી નિર્મલ પર્યાય હૈ વો દ્રવ્ય કે આલંબનસે (પ્રગટ હોતી હૈ ઉસકા ક્ષેત્ર ભિન્ન હૈ). સૂક્ષ્મ હૈ ભગવાન! માર્ગ ઐસા હૈ. આહાહા ! ઈસ સમય તો સબ લોપ હો ગયા હૈ. સત્યાર્થ ભગવાન કો પકડ કરકે
જો અનુભવ હુઆ યહ અનુભવ કી જો પર્યાય હૈ ઉસ પર્યાયકા ક્ષેત્ર ઔર દ્રવ્ય, ગુણ કા ક્ષેત્ર વહ દોનોં ભિન્ન હૈ. અરે.. એસી બાત હૈ ! સમજમેં આયા ? ભેદવિજ્ઞાનકી બાત બહુત સૂક્ષ્મ હૈ, ભાઈ !
પર્યાયકા ક્ષેત્ર (ભિન્ન હૈ ). સંવર અધિકાર મેં આયા હૈ. વિકાર વસ્તુ ભિન્ન
66
Please inform us of any errors on rajesh.shah@tofalise.co.uk