Page Text
________________
215
તેમ,દેહ,ઇન્દ્રિયો,મન તથા ચૈતન્ય-એ સઘળાં એક સ્થળે જોવામાં આવે પણ, તેમને પણ એકબીજા સાથે કંઈ લાગતું વળગતું નથી.
ઉદ્દાલક સ્વગત કહે છે કે આ અહંકાર રૂપી મોટો ભ્રમ અજ્ઞાનથી જ ઉઠેલો છે, માટે "આ મારું છે અને આ બીજા અમુકનું છે" એમ માનીને જગત વૃથા જ ગોથાં ખાધા કરે છે. "તત્વ" (આત્મ-તત્વ) નું અવલોકન નહિ કરવાથી જ ઉત્પન્ન થયેલો,આ અહંકાર-રૂપી ચમત્કાર -એ"તત્વ"ના અવલોકન થી પીગળી (નાશ પામી) જાય છે.
બ્રહ્મ થી જુદી સત્તા-વાળું કંઈ પણ નથી, જે કંઈ છે તે બ્રહ્મ જ છે, અને તે બ્રહ્મ મારું તત્વ છેમાટે હું તેની જ ભાવના કરું.આ અહંકાર-રૂપી-બ્રહ્મ -કે જે મિથ્યા જ છેમાટે તેનું (અહંકારનું) પાછુ કદી મરણ ના થાય તેમ તેને ભૂલી જવું જ યોગ્ય છે,એમ હું માનું છું.
અનાદિ કાળથી થયેલા આ અહંકાર-રૂપી-બ્રહ્મને તેના મૂળ-રૂપ-અજ્ઞાન ની સાથે ત્યજી દઈને, શાંત થઈને હવે હું પોતાના-સ્વ-રૂપમાં જ રહું. ભાવના વડે કરવામાં આવેલો દેહાદિમાં અહંભાવ (હું પણું) -એ-અનર્થો ના સમૂહ ને આપે છે, પાપને ફેલાવે છે અને સંતાપને જ ફેલાવે છે.એટલે કે અનેક દોષો ને લાવ્યા કરે છે. જન્મ ને અંતે મરણ અને મરણ ને અંતે જન્મ છે-અને સઘળા ભોગ્ય પદાર્થો,તેમના નાશ પામવાના સ્વભાવને ક્ષણભંગુર કહેવાય છે અને અંતે દુઃખ આપે છે, માટે આ સંસાર-રૂપી-વેદના બહુ ભૂંડી છે.
દુષ્ટ-બુદ્ધિવાળાઓને "આ મળ્યું અને આ હવે મળશે" એવા પ્રકારની બળતરા આપનારી પીડા શાંત થતી જ નથી."મારી પાસે આ વસ્તુ છે અને આ વસ્તુ નથી" એવી ચિંતા અહંકારને જ અનુસરે છે,એટલેજો અહંકાર-રૂપી વૃક્ષ રસ વિનાનું થઇ પથરા જેવું થઇ જાય તો ફરી વાર તે અંકુરિત થતું નથી. આ મિથ્યા જગત નો જે કંઈ ભેદ-રૂપ વ્યવહાર છે, તે પણ ખોટો જ છે,તો હવે"તું અને હું" એવો ભ્રમ ક્યાંથી બાકી રહે?
જેમ, ઘડો અનાદિકાળથી માટીમાં હતો,હાલ પણ માટીમાં જ છે અને ભવિષ્યમાં પણ માટીમાં જ રહેશે, તેમ,દેહ,અનાદિ કાળથી બ્રહ્મમાં જ હતો,હાલ બ્રહ્મમાં જ છે અને ભવિષ્યમાં બ્રહ્મમાં જ રહેશે. પૂર્વ-કાળ અને ઉત્તર(ભવિષ્ય)-કાળમાં કેવળ બ્રહ્મ-રૂપે જ રહેનારું આ દેહાદિ-મધ્ય-કાળમાં થોડીક વાર જડ-રૂપે વ્યવહાર કરતું જોવામાં આવે છે-તે પણ બ્રહ્મ જ છે.બીજી કોઈ વસ્તુ નથી.
આ જળના (ક્ષણિક) તરંગ જેવા ક્ષણભંગુર દેહમાં,જેઓ સ્થિર-પણા નો વિશ્વાસ રાખી બેસે છેતે કુબુદ્ધિ-લોકોને દુઃખી થનારા જ સમજવા.આ સઘળા નામ-રૂપો પહેલાં પણ નહોતાં,પછી પણ નહિ હોય, પણ મધ્યમાં જ દેખાય છે-તો, તેવા પદાર્થોમાં વિશ્વાસ રાખવો એ કેવું અભાગિયા-પણું છે !!!
જેને સત-કે અસત કહી શકાતું જ નથી અને જે વિચાર કરતાં ની સાથે જ છુપાઈ જાય છે, એવું ચિત્ત, આદિ અને અંતમાં શાંત-બ્રહ્મ-રૂપે જ રહે છે, તો આ ચિત્ત મધ્ય-કાળમાં કોઈ અન્ય-રૂપે કેવી રીતે ઉદય પામે? આમ,સંસારરૂપી ભ્રાંતિ અમુક (મધ્ય) સમયમાં જોવામાં આવે છે અને પાછી તેના બાધથી તેને મિથ્યા સમજતાં, તરત ક્ષીણ થઇ જાય છે જે સ્વમ ની અંદર જોયેલા પદાર્થો થોડા સમય સુધી જ રહે છે-તેમ, આ જગત-રૂપી ભ્રમ,એ મોક્ષ થતાં સુધી જ રહે છે.
હે,ચિત્ત,(તારું કલોલું) કાળ નું ઓછા-વત્તા-પણું-એ-વ્યવહાર સંબંધી વસ્તુઓમાં, સર્વદા સત્ય-પણાની ભ્રાંતિ ઉપજાવી,સુખદુઃખો ના નિમિત્ત-રૂપ તને જ પીડે છે. જો કે તે તારો અપરાધ નથી પણ,હું (અહંકાર) કે-જે તારામાં "હું-પણા" નો મિથ્યા અભ્યાસ કરાવનાર છે,
| SR No. | 008126 |
| Book Title | Yog Vaasishtha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Anil Pravinbhai Shukla |
| Publisher | Anil Pravinbhai Shukla |
| Publication Year | 2014 |
| Total Pages | 301 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Other |
| File Size | 6 MB |