________________
નથી. માની લો કે, એક માણસને જંગલમાં એકલો મૂકવામાં આવે, મોટો બંગલો આપે, ધન આપે, પણ બીજો કોઈ માણસ ન અપાય તો તે નહિ જીવી શકે. સાધનો તેમને આનંદ નહીં આપી શકે કારણ કે મનુષ્ય એ સામાજિક પ્રાણી છે.
જો પંચાયતમાં સૌ પોતપોતાનુંજ ખેંચ્યા કરે તો પંચાયત મટી જઈને પંચાત ઊભી થાય છે. ટંટા, ઝઘડા, સ્વાર્થ ઊભા થાય છે. પણ જો આપણે એક થઈને કામ કરીએ તો ઘણા પ્રશ્નોના નિકાલ કરી શકીએ. માણસ ઝઘડા કરે છે કહે છે, ગામને માટે, પણ અંદર પોતાની કંઈક લાગવગ હોય છે. એટલે કામ શોભતું નથી. પંચાયત એટલે માત્ર અમૂક ટકા પૈસા મળશે. એમને પણ આખા ગામનું તંત્ર એકમતીથી ચલાવીશું. એકબીજા માટે ઘસાઈશું. સારા કામ માટે પૈસા જોઈએ. પૈસા જોઈએ તો કર પણ નાખવા પડશે. ગામમાં કોઈ નાગો, ભૂખ્યો ના રહે એની જવાબદારી પંચાયતની છે. તા. ૭-૧૨-૧૫ર : વઢવાણ
સાંકળીથી નીકળી વઢવાણ આવ્યા. અંતર છ માઈલ હશે. ઉતારો ટાઉન હોલમાં રાખ્યો. લોકોએ ભવ્ય સ્વાગત કર્યું. બહુ લાંબુ સરઘસ નીકળ્યું હતું. બપોરના અઢી વાગે ખેડૂતોની સભા થઈ હતી. તેમાં ભૂદાનમાં ૩૦૩ વીઘા જમીન મળી હતી.
સાંજનો મુકામ દરબારગઢમાં રાખ્યો હતો. અને ચોકમાં જાહેરસભા થઈ હતી. બપોરના વિકાસ વિદ્યાલય અને હરિજનવાસની મુલાકાત લીધી હતી. તા. ૮-૧૨-૧૯૫૨ : જોરાવરનગર
વઢવાણથી નીકળી જોરાવરનગર આવ્યા. અંતર અઢી માઈલ હશે. રસ્તામાં વિકાસ વિદ્યાલયમાં શિવાનંદજીની સમાધિ છે ત્યાં થોડો વખત રોકાયા હતા. બપોરના ત્રણ વાગે ઝાલાવાડ જિલ્લાના કાર્યકરોની એક મિટિંગ રાખી હતી. તેમાં ગૃહપ્રધાન રસિકભાઈ પરીખ પણ આવ્યા હતા. તેમાં ભૂદાન પ્રવૃત્તિ, ગ્રામસંગઠન, કોંગ્રેસ અને સર્વોદય વિચાર અંગે સારી ચર્ચાઓ થઈ હતી. દરેક સંસ્થાના કાર્યકર સમન્વય કરીને એકબીજાનાં
૧૧૪
સાધુતાની પગદંડી
