________________
૩૪
[પરમાગમસાર-૯૯] છે. આ અમારું Special આટલું. તમારું આટલું અમારું આટલું એમ જુદું તો ત્યારે જ પડેને ? એક હોય તો તો જુદું પડવાનો પ્રશ્ન રહેતો નથી, એમ.
એમ ગળાબૂડ નહિ (પણ) માથાબૂડ હતાં એમ (ગુરુદેવ કહેતા). હવે એમાંથી નીકળ્યા છે, એણે કેટલું મંથન કર્યું છે ! ત્યાગ કાંઈ નહોતો લીધો એવું નહોતું. ઘણાં મંથનથી એ વાત આવી છે. ભાઈ ! પહેલાં તું બાહ્ય ત્યાગનો અને રાગ - ચારિત્રદોષ ટાળવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પણ પહેલાં દર્શનશુદ્ધિનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
કોઈપણ જીવે મોક્ષમાર્ગમાં પ્રવેશ કરવો હોય તો એણે પહેલાં દર્શનશુદ્ધિનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ, એમ કહેવા પાછળ મુખ્ય કારણ એ છે કે, જીવને તીવ્ર-કષાય અને મંદ કષાય વચ્ચે માથાકૂટ ચાલે છે. અને એમાં પણ મંદકષાયની મહત્તા એ આપી દયે છે. તીવ્ર-કષાયની મહત્તા છોડવા માટે મંદકષાયને એ મહત્તા આપી દે છે. મંદાકષાયને મહત્તા આપતી વખતે એ ભૂલી જાય છે કે આખરમાં તો હું કષાયને મહત્તા આપું છું. અકષાય સ્વભાવને મહત્તા આપવાનું આખું આમાં રહી જાય છે જે (મહત્તા) પ્રથમ જ (આવે છે), (સમ્યક શ્રદ્ધાન થયાં પહેલાં (અને) શુદ્ધાત્માને ઓળખવાના કાળમાં, અપૂર્વ અકષાય સ્વભાવી આત્માનો અપૂર્વ મહિમા અને મહત્તા આવે છે, એ આખો વિષય રહી જાય છે, અને કષાયના અંશને, મંદ-કષાયના અંશને મહત્તા અપાઈ જાય છે. એટલે આખો માર્ગ બદલાઈ જાય છે અને ઉન્માર્ગે ચાલ્યું જવાય છે, એ આખી વસ્તુ ભૂલમાં રહી જાય છે, એ બહુ મોટી ભૂલ છે. સામાન્ય ભૂલ નથી પણ એ મોટી ભૂલ છે અને એ બાહ્ય ત્યાગ અને મંદ-કષાયની મહત્તામાં આખો મનુષ્યભવ હારી જવા જેવું થાય છે ! જે મનુષ્યભવમાં માર્ગે ચડવું જોઈએ, એ ભવ જ આખો હારી જાય ! પછી તો કાંઈ પત્તો લાગે નહિ,
આજે શ્રાવકને (સંપ્રદાયમાંથી) નીકળવું સહેલું છે, પણ મુનિ થઈ ગયા હોય એને ? સમ્યક્દર્શન ન થયું હોય અને ગૃહસ્થ હોય, તો એને આ બાજું પલટવું. સાચા વિષયને સમજવો અને ગ્રહણ કરવો એ સહેલું છે. પણ જેણે પુરુષાર્થ જ પેલી બાજુ આપી દીધો છે અને ત્યાગ અને મુનિપણું લઈ લીધું છે, એને પાછું વળવું બહુ-ઘણું મુશ્કેલ પડે. મહેનત પડે છે એની