________________
प्रियदर्शिनी टीका. अ० ८ गा. २ दोषप्रवेशोभ्यो मुत्तयुपायवर्णनम्
-
अन्यच्च — चलं राज्यैश्वर्य धनकनकसारः परिजनो, नृपाद् वा वाल्लभ्यं चलममरसौख्यं च विपुलम् | चलं रूपारोग्यं, बलमिह चलं जीवितमिदं, जनो दृष्टो यो वैं जनयति सुखं सोऽपि चपलः ॥ १ ॥
भगवानाह -
मूलम् -
विजहित्तु पुंव्वसंजोगं, ने सिंहं कहिंचि कुव्वेज्जा । असिंह सिणेहकरेहिं, दोसंपओसेहि मुच्चए भिक्खू ॥२॥ छाया - विहायपूर्वसंयोगं, न स्नेहं क्वचित् कुर्वीत ।
अस्नेहः स्नेहकरेषु, दोषमदोषैर्मुच्यते भिक्षुः ॥ २ ॥
३०१
टीका - विजहित्तु ' - इत्यादि ।
भिक्षुः =मुनिः, पूर्वसंयोगं=पूर्वैः पूर्वपरिचितैर्मातापित्रादिभिः स्वजनैः उपलक्ष
वस्तु नाशवान है । फिर भी कहा है-राज्य, ऐश्वर्य, धन, कनक, परिजन, पुरजन, राजा का स्नेह आदि समस्त ही चल है। यहां तककी देवों का विभव भी क्षण विनश्वर है । रूप, आरोग्य, बल की तो बात ही क्या है ? अधिक क्या कहा जाय सब से प्रिय यह जीवन भी एक दिन देखते २ नष्ट हो जाने वाला है । जो हम को सदा आराम पहुँचाने में लगे रहते हैं, वे भी यहां से कूच करने वाले हैं । तब फिर यहां की कौनसी ऐसी वस्तु है जो अचल ध्रुव एवं शाश्वत हों ।
"
-
अतः यह निश्चित है कि हम संसारी जीवों का आरम्भ, परिग्रह, अलीकवचन आदिक सब ही अनुष्ठान दुर्गति का प्रापक है ॥ १ ॥
ઉત્તરાધ્યયન સૂત્ર : ૨
अर्थात् सर्वं वस्तु नाशवन्त छे. पूरी पशु उधुं छे - राज्य, सैश्वर्य, धन, उन3, परिन्न, चुरन्न, राजनो स्नेह, आहि समस्त यस ४ छे, ते त्यां सुधी है, દેવાના વૈભવ પણ ક્ષણુ વિનશ્વર છે. રૂપ, આરોગ્ય અને મળની તે વાત જ કયાં રહી ? વધુ શુ' કહેવામાં આવે ? આ જીવન પણ એક દિવસ જોત જોતામાં નાશ પામી જવાનું છે, જે લેાકા બીજાને આરામ પહોંચાડવા સતત પ્રયાસે કરતા હાય છે તે પણ એક દિવસ કુચ કરી જવાના છે, આ જગતમાં તે પછી એવી કઈ અચલ વસ્તુ છે, કે જે અચલ ધ્રુવની જેમ શાશ્વત હોય ? આથી એ નિશ્ચિત છે કે, અમારા સ’સારી જીવાના આરંભ, પરિગ્રહ, અલિકવચન આદિક સઘળાં અનુષ્ટાન દુર્ગતિએ લઇ જનારા છે. । ૧ ।
