Page Text
________________
सूर्यज्ञप्तिप्रकाशिका टीका सू० ७५ द्वादशप्राभृतम्
५३३ सप्तम्यामष्टमी-एवं यावत् पञ्चदश्यां तिथौ अवमरात्री प्रतिपन्नायां कस्मिन् पर्वणि प्रतिपद्रूपा तिथिः क्षयत्व मुपयास्यतीति शिष्यस्य प्रश्नमवधार्य स्वयमेवोत्तरयत्याचार्यस्तृतीयया गाथया यथा-'रूवाहिगा उऊया विगुणा पव्वा हवंति कायव्वा' रूपाधिकाः ऋतुना द्विगुणाः पर्वाणि भवन्ति कर्तव्याः प्रश्नं कुर्वता शिष्येण यास्तिथयः प्रतिपादितास्ताः द्विविधा स्तद्यथा-युग्मा अयुग्माश्च-समाख्याः विषमाख्याश्चेति, ओजोविषमं समं युग्ममिति । तत्र या ओजोरूपास्तिथयस्ताः प्रथमतो रूपाधिकाः-एकेनाधिकाः कर्तव्या स्ततो द्विगुणाश्च विधेयाः, एवं सति तस्या स्तस्यास्तिथे युग्मपर्वाणि निर्वचनरूपाणि समागतानि भवन्ति 'एवमेव हवइ जुम्मे' एवमेव भवति युग्मे । एवमेव या अपि युग्मरूपा स्तिथयस्तास्वपि एवमेव-पूर्वोदितप्रकारेणेव सर्वमपि कार्य करणीयं नाधिक किमपि कत्र्तव्यमिति, केवलमेतदेववरं यत् द्विगुणी करणानन्तरम् एकत्रिंशद्युताः सत्यः 'एकतीसा जुया पव्वा' एकहै । अथवा पंचमी में षष्ठीतिथि षष्ठी में सप्तमी, सप्तमी में अष्टमी इसप्रकार यावत् पांचवीं तिथिमें अवमरात्री रूप किस पर्व में प्रतिपद्रपतिथि क्षय को प्राप्त होती है, इस प्रकार शिष्यका प्रश्नका विचार करके स्वयं ही आचार्य -तीसरी गाथा से कहा है-(रूवाहिगा उऊया पव्वा हवंति कायव्वा) रूपाधिक ऋतुसे दुगुने पर्व होते है, या द्विगुणित करना चाहिये । प्रश्न करनेवाले शिष्य ने जो तिथि प्रतिपादित की है, वे दो प्रकारकी होती है-जैसे कि युग्म एवं अयुग्म तथा सम एवं विषम ओज विषम एवं समयुग्म होता है । उनमें से ओजरूपतिथि होती है उसको प्रथम रूपाधिक करे तत्पश्चात् उसको दुगुना करे इस प्रकार करने से उस उस तिथि के युग्म पर्व निवर्तरूप होते है (एमेव हवइ जुम्मे) इसप्रकार जो युग्मरूप होती हैं वे भी पूर्वकथित प्रकारसे ही सर्व प्रकार की प्रक्रिया करलेवें अधिक कुछ नकरे केवल यही श्रेष्ठ है । दुगुना करने તિથિમાં અવમરત્રરૂપ કયા પર્વમાં પાંચમ તિથિ ચિથની સાથે સમાપ્ત થાય છે? અથવા પાંચમમાં છઠ તિથિ, છઠમાં સાતમ તિથિ, સાતમમાં આઠમ એ રીતે યાવત્ પાંચમી તિથિમાં અવમાત્ર રૂપતિથિ કયા પર્વમાં પ્રતિપાદરૂપ તિથિને ક્ષય થાય છે? આ પ્રમાણેના शिष्यना प्रश्ननो विया२ ४शन मायाय स्वयं त्रीयाथी ४ छे. (रूवाहिगा उऊ णायव्वा हवंति कायव्वा) ३पाधि ३तुथी मम॥ ५॥ य छे. अने तने सभा! ४२वा नये પ્રશ્ન કરનાર શિષ્ય જે તિથિ પ્રતિપાદિત કરીને કહેલ છે, તે બે પ્રકારની હોય છે. જેમકે-યુગ્મ અને અયુગ્મ તથા સમ અને વિષમ એજ તિથિ વિષમ હોય છે અને સમતિથિ યુગ્મ હોય છે. તેમાં એકરૂપ જે તિથિ હોય છે, તેને પહેલા રૂપાધક કરવી. એટલે કે જે સંખ્યાવાળી તિથિ હોય તેમાં એક ઉમેરીને કહેવી તે પછી તેને બમણા ४२वाथी त त तिथिन। युभ ५६ निवर्तन ३५ थाय छे. (एमेइ हवइ जुम्मे) ॥ प्रमाणे જે યુમરૂપ થાય છે તે પણ પહેલાં કહેલ પ્રકારથીજ નવા પ્રકારની પ્રક્રિયા કરી લેવી
શ્રી સુર્યપ્રજ્ઞપ્તિ સૂત્ર:
| SR No. | 006352 |
| Book Title | Agam 16 Upang 05 Surya Pragnapti Sutra Part 02 Sthanakvasi |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1982 |
| Total Pages | 1111 |
| Language | Sanskrit, Hindi, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, & agam_suryapragnapti |
| File Size | 77 MB |