Page Text
________________
प्रमेयबोधिनी टीका पद ११ सू. १० भाषाद्रव्यग्रहणनिरूपणम् कस्तावत् स चूर्णिकाभेदपदार्थः ? भगवानाह-'चुणियाभेदे जं णं तिलचुण्णाण वा, मुग्गचुण्णाण वा, मासचुण्णाण वा, पिप्पलीचुण्णाण वा, मिरीयचुण्णाण वा, सिंगबेरचण्णाण वा, चुणियाए भेदे भवइ से तं चुण्णिया भेदे ३' चूर्णिकाभेदपदार्थस्तावत्, यत् खलु तिलचूर्णानां वा, मुद्गचूर्णानां वा, पिप्पलीचूर्णानां या, मरीचचूर्णानां वा, शृङ्गवेरचूर्णानां वा, चूणिकया भेदो भवति तत्-स चूर्णिकाभेदपदार्थोऽवसेयः, गौतमः पृच्छति-से किं तं अणुतडिया. भेदे ?' तत्-अथ कस्तावत् सोऽनुतटिकाभेदपदार्थः ? भगवानाह-'अणुतडियाभेदे जंणं अगडाण वा, तडागाण वा, दहाण वा, नदीण वा, वावीण वा, पुक्खरिणीण वा, दीहियाण वा, गुंजालियाण वा,' अनुतटिकाभेदस्तावत्, यत् खलु अवटानां-कूपानां वा तडागानां वा, हूदानां वा-गिरिनद्यादीनाम्, वापीनां वा-चतुरस्राकार दीर्घवापी विशेषाणाम्, पुष्करिणीनां वा-वृत्ताकारतडागविशेषाणां या, दीर्घिकाणां वा-ऋतु नदीनाम्, गुञ्जालिकानां वा, वक्र नदीनाम्, 'सराण वा, सरसराण वा, सरपंतियाण वा, सरसरपंतियाण वा, अणुतडियाभेदे भवइ, से तं अणुतडियाभेदे ४' सरसां वा, सरः सरसां वा-बहूनां पुष्पसमूहवत् विप्रकीर्णानां
गौतम-हे भगवन् ! वृणिकाभेद का अर्थ क्या होता है ?
भगवान्-हे गौतम ! तिलचूर्ण, मूंग-चूर्ण, उडद चूर्ण, पीपल चूर्ण, कालीमिर्च का चूर्ण, अदरख का चूर्ण, इन सबका चूर्णिका के द्वारा जो भेद होता है वह चूर्णिकाभेद कहलाता है । तात्पर्य यह हैं कि तिल, मूंग आदि को पीसने से उनका भेदन होकर चूरा-चूरा जोहो जाता है, वह भेद चूर्णिकाभेद कहा जाता है।
गौतमस्वामी-हे भगवन् ! अनुतटिका भेद का क्या अर्थ होता है ?
भगवान्-हे गौतम ! कूपों, तडागों, हृदों, नदियों, वावडियों (चौकोर लम्बी वापियों), पुष्करिणियों अर्थात् गोलाकार वायडियों, दीर्घिकाओं अर्थात् लम्बी वायडियों, गुजालिकाओं अर्थात् टेढी-मेढी वावडियों, सरोवरों, सरसरों अर्थात् बहुत पुष्प समूहों से व्याप्त सरोवरों, सरपंक्तियों (एक कतार में बने तालाबों)
શ્રી ગૌતમસ્વામી ચૂર્ણિકાભેદને અર્થ શું છે?
શ્રી ભગવાન-હે ગૌતમ ! તલનુંચૂર્ણ, મગનું ચૂર્ણ, અડદનું ચૂર્ણ, પીપલનું ચૂર્ણ, કાળા મરીનું ચૂર્ણ, આદુનું ચૂર્ણ એ બધાને ચૂર્ણિકાદ્વારા જે ભેદ થાય છે તે ચૂર્ણિકા ભેદ કહેવાય છે. તાત્પર્ય એ છે કે તલ, મગ વિગેરેને પીવાથી તેમનું ભેદન થઈને ચૂરેચૂરા થઈ જાય છે, તે ભેદ ચૂર્ણિકા કહેવાય છે.
શ્રી ગૌતમસ્વામી-હે ભગવન્ ! અનુતટિકા ભેદને અર્થ શું છે?
श्री भावान्-3 गौतम ! सुपा, ता, परासी, नदीयो, पापायी, (यारस खist વાવે) પુષ્કરણિય અર્થાત્ ગોળાકાર વા, દીધિકાઓ વાવડિયે સરવરે સરસરે અર્થાત્ લાંબી વાવો ગુંજાલિકાઓ અર્થાત્ વાંકી ચૂંકી વાવે સરોવર, સરસરે અર્થાત્ પુષ્કરિણિયે અર્થાત ગળાકાર વાવડી, દીઘિકાએ અર્થાત્ લાંબી વ અર્થાત્ લાંબી વાવથી વ્યાપ્ત
श्री प्रशान। सूत्र : 3
| SR No. | 006348 |
| Book Title | Agam 15 Upang 04 Pragnapana Sutra Part 03 Sthanakvasi |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ghasilal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1977 |
| Total Pages | 955 |
| Language | Sanskrit, Hindi, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Agam, Canon, & agam_pragyapana |
| File Size | 62 MB |