________________
७८
श्री अनुत्तरोपपातिकदशाङ्गसूत्रे
जालेन परिबद्धं जरायुपरिवेष्टितं बद्धभुजद्वयं बद्धजानुयातिपीडितग्रीवमशुचिस्थाने महान्धकारे पतितं सर्वथा परतन्त्रमेवात्मानं पश्यति ।
तत्रैव च मातुः प्रतिकूलोस्थानगमनादिषु नितरां क्लिश्यति । तीक्ष्णं तिक्तं कटुं क्षारं शीतमुष्णं वा मातृभुक्तान्नादिरसं प्राप्य चिरं तप्यते ।
एवं तीव्रतरकष्टेन कथं - कथमपि नियतकालं तत्र स्थित्वा प्रसूतिपवनैः परिपीड्यमानो मूर्च्छामुपगतो म्रियमाण इव निपतति गर्भात् । ततस्तु वाल्ये जन्मदुस्सहवेदनानुभवाद्विस्मृतसकल पूर्वचरितः कठोरतरभूभागघर्षणस्य शर्करादिघट्टनस्य पिपीलिकादिदंशस्य क्षणे क्षणे पतनस्य च नवां नवां वेदनां सहते । स्वतन्त्रता को हरण कर लेता है, स्वयं भी धमनियों के जाल से बद्ध, जरायु से परिवेष्टित, हाथों और पावों से बंधा हुआ तथा ओंधा लटकता हुआ गर्दन की पीडासे अत्यन्त दुःखित हो महान्धकारयुक्त अशुचि स्थान में पडा हुआ सर्वथा परतन्त्रताका अनुभव करता है । वहां माता के नियमविरुद्ध उठने-बैठने तथा चलने फिरने से अत्यन्त दुखी होता है । गर्भ में माता के द्वारा खाये हुए अन्नादि के तीखे, कडवे, कषायले खारे ठंढे तथा गर्भ रसरूप उच्छिष्ट से क्लेश पाता है ।
,
5
इस प्रकार तीव्र कष्ट भोगता हुआ किसी भी तरह नौ मास साढे सात दिन के नियतकाल पर्यन्त गर्भ की महान् वेदना को सहन कर जब जन्म लेता है तब प्रसूतिकालीन पवनसे अत्यन्त पीडित हो तथा उस दुस्सह दुःख से मूच्छित हो मरे हुए के समान गर्भ से गिर पडता है ।
ગર્ભામાં આવતાંજ જીવ માતાની સ્વત ંત્રતાનું અપહરણ કરી લે છે, પોતે પણ ધમણીચાની જાળી બધાએલ, જરાયુથી પરિવેષ્ટિત (વીટાએલ), હાથ-પગથી બધાએલ તથા ઉંધા લટકવાથી ગર્દનની પીડાને લીધે અત્યન્ત દુ:ખિત થઇ મહાન્ધકારયુકત અચિ—સ્થાનમાં રહી સર્વ પ્રકારે પરતન્ત્રતાના અનુભવ કરે છે.
ત્યાં માતાના નિયમ–વિરુદ્ધ ઉઠવા-બેસવા તથા હરવા—કવાથી અત્યન્ત દુ:ખિત थाय छे. गर्लभां भाताथी भवाता अन्नाहिना तीखा, उडवा, उषायदा, माश, हौंडा તથા ગરમ રસરૂપ ઉચ્છિષ્ટ પદાર્થોથી કલેશ પામે છે. એ પ્રમાણે તીવ્ર કષ્ટ ભાગવતા કોઇપણ રીતે નવ માસ સાડાસાત દિવસના નિયતકાળ પર્યન્ત ગર્ભની મહાન વેદના સહન કરો જ્યારે જન્મ લે છે ત્યારે પ્રસૂતિ કાળના પવનથી અત્યન્ત પીડિત હાઇ તથા એ દુ:સહ દુ:ખોથી સૂચ્છિત થઈ મરેલાની માફ્ક ગર્ભથી પડી જાય છે.
શ્રી અનુત્તરોપપાતિક સૂત્ર
