________________
भगवतीस्त्रे 'सिय तेओगपएसोगाढे' स्यात्-योजप्रदेशावगाढम् यत्-प्रतरत्र्यसं संस्थान त्रिभ. देशावगाढम् घनत्यत्रं च संस्थानं पञ्चत्रिंशत्मदेशिकं कथितम् तत् योजत्वात् त्र्यो. अप्रदेशावगाढं भवतीति । 'सिय दावरजुम्मपएसोगाढे' स्याद्-द्वापरयुग्मप्रदेशाव गाढम् यत्-प्रतरत्र्यत्रं संस्थानं षट्पदेशिकं कथितम् तत्र- वतुष्कसंख्ययाऽपहारे द्वयात्याद् द्वापरयुग्मपदेशावगाढं भवतीति भावः । 'नो कलि योगपएसोगाढे' नो कल्पोनप्रदेशावगाढम् व्यत्रं संस्थानं भवतीति । अयं भावः व्यस्रसंस्थानस्य सभेद कस्य द्वि-त्रि-चतुः संख्याया एव चतुष्कापहारकृते सति शिष्टत्या संख्यायाः कुत्रापि न शिष्यमाणत्वम् अतो न कल्योजप्रदेशावगाढता भवतीति। 'चउरंसे णं संस्थान पैंतीस प्रदेशों वाला कहा गया है । इनमें से चार को घटाने पर अन्त में ३ तीन प्रदेश बचते हैं इसलिये वह योजप्रदेशावगाढ होता है। 'सिय दावरजुम्मपएसोगाढे' कदाचित् यह द्वापरयुग्मप्रदेशा.
गाढ है, । क्यों कि प्रतरत्र्यस्रसंस्थान छहप्रदेशों वाला कहा गया है। इनमें से चार को घटाने पर २ दो प्रदेश पचते हैं । इसलिये उसे वापर. युग्मप्रदेशावगाढ कहा है। 'नो कलिओगपएसोगाढे' व्यस्रसंस्थान को नो कल्योजप्रदेशावगाह कहा गया है सो उसका तात्पर्य ऐसा है कि सभेद ज्यस्रसंस्थान की संख्या में से चार के घटाने पर दो तीन और चार ही पचते हैं एक संख्या कहीं पर भी नहीं बचती है । इसलिये यस संस्थान में कल्योज प्रदेशावगाढता नहीं है।
'चउरंसे ण भंते!संठाणे' हे भदन्त ! चतुरस्रसंस्थान कथा कृतयुग्मप्रदेशावगाढ है ? व्योजप्रदेशावगाढ है ? द्वापरयुग्म प्रदेशावगाढ है। अथवा
સ્ત્ર સંસ્થાન ત્રણ પ્રદેશમાં અવગાહ કરવાવાળું છે. ઘનશ્વસ્ત્ર સંસ્થાન ૪૫ પિસ્તાળીશ પ્રદેશેવાળું કહેલ છે, તેમાં ચાર-ચાર ઘટાડવાથી અને ૩ ત્રણ प्रदेश पये छ, तथी ते 20 प्रशाद थाय छे. 'सिय दावरजुम्मपए. सोगाढे २ ५२ युगम प्रशाद छे. भ. प्रत२ यस संस्थान છ પ્રદેશે વાળું કહેલ છે, તેમાંથી ચારને ઘટાડવાથી ૨ બે પ્રદેશ બચે છે. तथी तने द्वापर युभ प्रदेशमा ४३a छ. 'नो कलिओगपएसोगाढे' વ્યસ સંસ્થાનને ને કાજ પ્રદેશાવગાઢ એ પ્રમાણે જે કહેવામાં આવેલ છે, તેનું તાત્પર્ય એવું છે કે–સભેદ વ્યસ્ત્ર સંસ્થાનની સંખ્યામાંથી ચાર ઘટાડવાથી બે, ત્રણ, અને ચાર જ બચે છે, તેથી એકની સંખ્યા કેઈ પણ સ્થળે બચતી નથી. તેથી ચ્યાજ સંસ્થાનમાં કલ્યાજ પ્રદેશાવગાઢ પણું નથી.
'चउरंसेज भते! संठाणे' असगन् यतुरख सस्थान शुकृत युग्म પ્રદેશાવગાઢ છે ? કે વ્યાજ પ્રદેશાવગાઢ છે ? અથવા દ્વાપર યુગ્મ પ્રદેશાવ
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
