________________
भगवतीमत्र निर्यग्योनिकेन्य उत्पद्यन्ते नो एकेन्द्रिय-द्वीन्द्रिय-त्रीन्द्रिय-चतुरिन्द्रियतिर्यग्योनिकेन्य उत्पद्यन्ते किन्तु पश्चेन्द्रियतियग्योनिकेभ्य उत्पद्यन्ते, तत्रापि-संक्षिपश्चेन्द्रियनिर्यग्योनिकैन्य उत्पद्यन्ते, 'नो असन्निपंचिंदियतिरिक्खनोणिरहितो उववज्जति' नो -न तु असंक्षिपञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकेभ्य आगत्योत्पद्यन्ते। 'जह सभिपंचिंदियतिरिक्खजोणिएहितो उपवज्जति' हे मदन्त ! यदि संज्ञिपञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकेभ्य आगत्य ज्योतिष्कदेवेषु उत्पधन्ते तदा-'किं संखेनवासाउयसन्निपंचिंदियतिरिक्खजोणिपहिनो उववज्जति' किं संख्येयवर्षायुष्कसंज्ञिपश्चन्द्रियतिर्यग्योनिकेभ्य आगत्योत्प. न तेइन्द्रिय तिर्यश्चों से आकरके उत्पन्न होते हैं न चौइन्द्रियतियश्चों से आकरके उत्पन्न हैं और न असंज्ञी पश्चेन्द्रियतिर्यञ्चों से आकरके उत्पन्न होते हैं। किन्तु संज्ञीपश्चेन्द्रिय तिर्यश्चों से आकरके उत्पन्न होते हैं। यही बात 'भेमो जाव सन्नि पंचिदियतिरिक्ख जोणिएहितो उवव. उनति, नो असन्नि पंचिंदियतिरिक्खजोणिएहितो उववज्जति' इस सूत्रपाठ द्वारा समझाई गई है।
अब गौतम प्रभु से ऐसा पूछते हैं-'जइ सन्निपंचिंदियतिरिक्खजोणिएहितो उववज्जति' हे भदन्त ! यदि ज्योतिष्कदेव संझी पञ्चेन्द्रिय तिर्यग्योनिक जीवों से आकर के उत्पन्न होते हैं तो 'कि संखेज्जवासा. उयसन्निपंचिंदियतिरिक्खजोणिएहितो उववज्जंति' क्या वे संख्यात યવાળા તિર્યમાંથી આવીને ઉત્પન્ન થતા નથી. તેમજ બે ઇંદ્રિયવાળા તિય"ચોમાંથી આવીને પણ ઉત્પન્ન થતા નથી, તથા ત્રણ ઇંદ્રિયવાળા તિયામાંથી આવીને પણ ઉત્પન્ન થતા નથી. અને ચાર ઇંદ્રિયવાળા તિય ચેમાંથી આવીને પણ ઉત્પન્ન થતા નથી. તથા અસંજ્ઞી પંચેન્દ્રિય તિર્યંચમાંથી આવીને પણ ઉત્પન્ન થતા નથી, પરંતુ સંજ્ઞી પંચેન્દ્રિય તિયામાંથી भावान अपन थाय छे. मे पात 'भेओ जाव सन्नि पचि दिय तिरिक्खजोणिएहितो उववज्जति नो असन्निपचि दियतिरिक्खजोणिएहितो! उववजाति' આ સૂત્રપાઠ દ્વારા સમજાવેલ છે.
शथी गीतमस्वामी प्रभुने मे पूछे थे -'जइ सन्नि पचिंदियतिरिक्खजोणिएहितो ! उववज्जति' भगवन् को न्योति सज्ञा पये. ન્દ્રિય તિર્યંચ નિવાળા જીવોમાંથી આવીને ઉત્પન્ન થાય છે, તે 'कि संखेज्जवासाउयसनिपचि दियतिरिक्खजोणिएहितो उववज्जति' शु तया
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
