________________
२०४
भगवतीसूत्रे
कस्य चतुर्षु भवेषु उत्कर्षेण व्यहोरात्रमानत्वात् भवस्य द्वादशाहोरात्राणि, उत्कृष्टस्थितेश्च त्रीन्द्रियस्योत्कर्षत चतुर्षु भवेषु एकोनपञ्चाशन्मानत्वेन भवस्य शतं पणवत्यधिकं भवति राशिद्वयसंमेलने कृते चाष्टोत्तरे द्वे रात्रिदिवशते भवेतामिति । 'इंदिएहिं समं तइयगमे' द्वीन्द्रियेण समं तृतीयगमे 'उक्कोसेणं अडयालीसं संवच्छराई छन्नउपराईदियसयमन्महियाई' उत्कर्षेणाऽष्टचत्वारिंशत् संवत्सराः षण्णवतिरात्रिदिवशताभ्यधिकाः द्वीन्द्रियाणामुत्कर्षतो द्वादशवर्ष प्रमाणेषु चतुर्षु मवेषु अष्टचत्वारिंशत्संवत्सरा चतुष्वैव त्रीन्द्रियमवग्रहणेषु उत्कर्षेण एकोन पश्चा भवों में उत्कृष्ट से बारह रातदिवस रूप स्थिति है। एक भव की स्थिति इसकी उत्कृष्ट से तीन रात दिन की है । अतः ४ भव की स्थिति १२ रातदिन की आ जाती है और तेइन्द्रिय जीव की उत्कृष्ट स्थिति ४९ दिन की है। इसके भी चार भवों को लेकर यह स्थिति १९६ दिनरात की हो जाती है । सेा १२ और १९६ को आपस में जोड़ देने पर २०८ रातदिवस का तेइन्द्रिय का कायसंवेध होता है । 'बेइदिएहि समं तड़यमे' हीन्द्रिय के साथ तृतीय गम में 'उक्केासेणं अडयालीसं, संवच्छराई छराईदिययमन्महियाई' वह तेइन्द्रियों का संवेध उत्कृष्ट से १९६ रातदिवस अधिक २८ वर्ष का होता हैं। यहां पर भी ४ भव हैं और एक भव का प्रमाण १२ वर्ष का है यहां जो १९६ अधिक रातदिवस कहे गये हैं वे तेइन्द्रिय जीव की ४९ दिन की १भव તેજસ્કાયિકના ચાર લવામાં ઉત્કૃષ્ટથી ૧૨ માર રાત દિવસ રૂપ સ્થિતિ છે. એક ભવની સ્થિતિ ઉત્કૃષ્ટથી ત્રણ રાત દિવસની છે. જેથી ૪ ચાર ભવની સ્થિતિ ૧૨ ખાર રાત દિવસની થઈ જાય છે. અને ત્રણ ઈન્દ્રિય વાળા જીવની ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ ૪૯ એગણુ પચાસ દિવસની છે. આના પશુ ચાર ભવાને લઈને આ સ્થિતિ ૧૯૬ એકસેા છન્નુ રાત દિવસની થઈ જાય છે. એ રીતે ૧૨ માર અને ૧૯૬ એકસે! છન્નુને પરસ્પર મેળવવાથી ૨૦૮ जसे। यह रात हिवसना ऋणु द्रियवाणानो अयसवेध य लय छे. 'बेड' - दिपहि सम तइयगमे' मे ऽन्द्रियोनी साथै त्री गभमां 'उक्के सेणं अडथालीस सं वच्छराई छन्नउयराइ दियस्रयमन्महियाई' ते त्रयु ४न्द्रियवाजान આના કાયસ વેધ ઉત્કૃષ્ટથી ૧૯૬ એકસેસ છન્નુ રાત દિવસ અધિક ૪૮ અડે. તાલીસ વર્ષના છે, અહિં પણ ૪ ચાર ભવા થાય છે. અને એક ભવતું પ્રમાણુ ૧૨ બાર વર્ષનું છે. અહિયાં જે ૧૯૬ એકસેા છન્તુ અધિક રાતદ્વિવસ કહ્યા છે. તે ત્રણ ઇન્દ્રિય જીવની ૪૯ એગળ પચાસ દિવસની ૧
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
