________________
१८८
भगवती सूत्रे
स्थिति काय संवेधं च भिन्नतया जानीयात्, तत्र स्थितिर्जघन्योत्कृष्टा च मूल सूत्रानुसारिणी सर्व गमकेषु ज्ञातव्या । कायसंवेवस्तु तृतीय सप्तमयोजघन्येनान्त. हर्त्ताधिकदशवर्षसहस्राणि उत्कर्षेण तु स्थितिरष्टासु भवग्रहणेषु दशसाहस्यम प्रत्येकं भावात् अशीतिर्वर्षसहस्राणि । षष्टाष्टमयोस्तु जघन्येन दशवर्षसहस्रानि अन्तर्मुहूर्त्ताधिकानि चत्वारिंशद्वर्षसहस्राणि अमुहूर्त्तचतुष्टयाधिकानि, नवमगमेषु जघन्यतो विशतिर्वर्षसहस्राणि उत्कृष्टतस्तु अशीतिर्वर्षसहस्राणीति ! सेवं भंते ! सेवं भंते । त्ति' तदेव भदन्त । तदेवं भदन्त । इति, हे भदन्त ! वनस्पतिकायिक जीवानामुत्पादपरिमाणादिविषये देवानुप्रयेण कथितं तत् एत्रमेत्र - सर्वथा सत्यमेव इति कथयित्वा गौतमो भगवन्तं वन्दते नमस्यति वन्दित्वा नमस्थित्वा च संयमेन तपसा आत्मानं भावयन् विहरतीतिस०| ॥ इति चतुर्विंशतितमे शतके षोडशोदेशकः समाप्तः ॥
,
भिन्न भिन्न हैं । समस्त गमों में स्थिति जघन्य और उत्कृष्ट से मूल सूत्र के अनुसार है । कायसंवेध तीसरे और सातवें गमों में जघन्य से अन्तर्मुहूर्त्त अधिक दस हजार वर्ष का है और उत्कृष्ट से आठ भवो में प्रत्येक की दस हजार वर्ष की स्थिति को लेकर अस्सी ८० हजार वर्ष का है छठे और आठवें गमों में जघन्य यह अन्तर्मुहूर्त्त अधिक दस हजार वर्ष का और उत्कृष्ठ से चार अन्तर्मुहुर्त अधिक चालीस हजार वर्ष का है। तथा नौवें गम में जघन्य से वह बीस २० हजार वर्ष का और उत्कृष्ट से ८० अस्सी हजार वर्ष का है 'सेवं भंते! सेवं भंते! त्ति' हे भदन्त ! वनस्पतिकायिक जीवों के उत्पाद परिमाण
છે. સઘળા ગમમાં સ્થિતિ જઘન્ય અને ઉત્કૃષ્ટથી મૂલ સૂત્રમાં કહ્યા પ્રમાણે છે. કાયસ વેધ ત્રીજા, અને સાતમા ગામાં જઘન્યથી અંતર્મુહૂત અધિક દસ હજાર વર્ષના છે, અને ઉત્કૃષ્ટથી આઠ ભવની ૧૦ દસ હજાર વર્ષની સ્થિતિ હાવાથી ૮૦ એસી હજાર વર્ષના છે. છઠ્ઠા અને આઠમા ગમમાં જધન્યથી તે અ ંતર્મુહૂત અધિક ૪૦ ચાળીસ હજાર વર્ષના છે. તથા નવમા ગમમાં જઘન્યથી તે ૨૦ વીસ હજાર વર્ષના અને ઉત્કૃષ્ટથી ૮૦ એ‘સી હજાર વર્ષના છે.
'सेवं भंते ! सेवं भंते! ति' डे लगवन् वनस्पतिाय वाणा भवाना ઉત્પાત, પરિમાણુ વિગેરે વિષયમાં આપ દેવાનુપ્રિયે જે પ્રમાણે કહ્યું છે,
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
