________________
१७२
भगवतीसूत्रे
यदि बादरपृथिवीकाथिकै केन्द्रियतिर्यग्योनिकेभ्य आगत्योत्पद्यन्ते तदा किं पर्याप्तचादरपृथिवी कायिकतिर्यग्यो निकै केन्द्रिय तिर्यग्योनिकेभ्योऽथवा अपर्याप्यवादरपृथिवीकाथिकै केन्द्रिय तिर्यग्योनिकेभ्य आगस्योत्पद्यन्ते ? हे गौतम! पर्याप्तकेभ्यो. Searगस्योपद्यन्ते अपयशेभ्य आगस्योत्पद्यन्ते इत्यादिकं पृथि Mathroori सर्वम अनुस्मरणीयम् । 'पुढवीकाइए णं भंते!' पृथिवीकायिकः खलु भदन्त ! 'जे भविए आउक्काइएस उववज्जित्तर' यो भव्योऽकायिकेषूत्प इसके उत्तर में प्रभु कहते हैं- हे गौतम! बादर एकेन्द्रियों से आकरके जीव अष्कायिकों में उत्पन्न होते हैं । इस पर पुनः गौतम प्रभु से ऐसा पूछते हैं- यदि बादर - एकेन्द्रिय तिर्यग्योनिकों से आकर के जीव अष्कायिकों में उत्पन्न होते हैं, तो क्या पर्याप्त बादर एकेन्द्रिय तिर्यग्योनिकों से आकरके जीव अष्कायिकों में उत्पन्न होते हैं ? अथवा अपर्याप्त बादर एकेन्द्रिय तिर्यग्योनिकों से आकरके जीव अष्कायिकों में उत्पन्न होते हैं ? उत्तर में प्रभु कहते हैं-हे गौतम । पर्याप्त बादर एकेन्द्रिय तिर्यग्योनिकों से भी आकरके जीव अष्कायिकों में उत्पन्न होते हैं और अपर्याप्त बादर एकेन्द्रिय तिर्यग्योनिकों से भी आकरके जीव अकायिकों में उत्पन्न होते हैं । इत्यादि रूप से जैसा कथन पृथिवीकायिक के प्रकरण में किया गया है वैसा ही सब कथन यहां अष्कायिक के प्रकरण में भी करना चाहिए ।
अब गौतम प्रभु से ऐसा पूछते हैं- 'पुढवीकाइए णं भंते! जे भविए आउक्काइएस उदवज्जिन्तए' हे भदन्त ! जो पृथिवीकायिक जीव એકેન્દ્રિયોમાંથી આવીને જીવ અધૂકાયિકામાં ઉત્પન્ન થાય છે. આ સમધમાં કુરીથી ગૌતમસ્વામી પ્રભુને એવું પૂછે છે કે–જો ખાદર એકેન્દ્રિય તિય'ચામાંથી આવીને જીવ અકાયિકામાં ઉત્પન્ન થાય છે, તે શું તેઓ પર્યાપ્ત ખાદર એક ઇંદ્રિયવાળા તિયચ યોનિકામાંથી આવીને જીવ અપ્રિયકામાં ઉત્પન્ન થાય છે? કે અપર્યાપ્ત ખાદર એક ઈંદ્રિયવાળા તિય ચામાંથી આવીને જીવ અાયિકામાં ઉત્પન્ન થાય છે ? આ પ્રશ્નના ઉત્તરમાં પ્રભુ કહે છે કે =હું ગૌતમ ! પર્યાપ્ત ખાદર એક ઇંદ્રિય તિય ચ ચેાનિકમાંથી આવીને જીવ અાયિકામાં ઉત્પન્ન થાય છે. અને અપર્યાપ્ત ખાદર એક ઇંદ્રિય તિય ચયો નિવાળા જીવામાંથી આવીને પણ અકાયિકામાં ઉત્પન્ન થાય છે. ઇત્યાદિ રૂપથી પૃથ્વીકાયિકના સંબંધમાં જે પ્રમાણે કથન કરવામાં આવ્યુ છે. એજ પ્રમાણેનું સઘળું કથન અહિયાં અષ્ઠાયિકાના પ્રકરણમાં પણ સમજવું.
हवे गौतमस्वामी अलुने मे पूछे छे है- 'पुढवीकाइए णं भंते ! जे भविष आउकाइए उववज्जित्तर' हे भगवन् ? पृथ्वीमायिक मधुमायि
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૫
