SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 489
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ प्रमेयन्द्रिका टीका श०१७ उ०४ सू०२ आत्मकृतादिदुःखकारणनिरूपणम् ४७५ परकृतं दुःखं वेदयन्ति 'नो तदुभयकडं दुक्खं वेति' नो तदुभयकृतं दुःखं वेदयन्ति, ‘एवं जाव वेमाणियाणं' एवं यावद् वैमानिकानाम् यथा सामान्यजीवाः आत्मकृतमेव दुःखं वेदयन्ति न तु परकृतं दुःखं वेदयन्ति न वा तदुभयकृतं दुःखं वेदयन्ति तथैव नारकादाराभ्य यावद् वैमिानिकाः अपि आत्मकृतमेव दुःख वेदयन्ति नो परकृतं दुःखं वेदयन्ति नो वा तदुभयकृतं दुःखं वेदयन्ति । 'जीवाणं भंते !' जीवानां भदन्त ! 'अत्तकडा वेयणा' आत्मकृता वेदना भवति किम् अत्र वेदनाशब्दः सुखदुःखोभयपरकः अथवा सुखदुःखोभयजनककर्मपरकः अतः पूर्वापेक्षया वैलक्षण्यं भवतीति, 'परकडा वेयणा' परकृता वेदना 'पुच्छा' पृच्छा यकडं दुक्खं वेऍति' न तदुभयकृत दुःख का वेदन करते हैं। 'एवं जाव वेमाणियाणं' जिस प्रकार से जीव आत्मकृत ही दुःख का वेदन करते हैं उसी प्रकार से नारक से लेकर वैमानिक तक के जीव भी आत्मकृत ही दुःख का वेदन करते हैं परकृत या उभयकृत दुःखका वेदन नहीं करते हैं। ___ अब गौतम प्रभु से ऐसा पूछते हैं-'जीवाणं मते ! किं अत्सकडा वेयणा' हे भदन्त ! जीवों को क्या आत्मकृत वेदना होती है ? यहां वेदना शब्द सुखदुःख दोनों का कहनेवाला है अथवा सुख दुःख इन दोनों का जनक जो कर्म है उसका कहनेवाला है। इससे पूर्व की अपेक्षा से इसमें अन्तर आ जाता है । 'परकडा वेयणा पुच्छा० ' या परकृत वेदना होती हैं या तदुभयकृत वेदना होती है ? उत्तर में प्रभु मामत मर्नु न ४२ छ, “नो परकडं दुक्खं वेएंति" ५२त मनु वहन ४२॥ नथी. भने 'नो तदुभयकडं दुक्खं वेएंति' तहुलयत मनु वेहन ५ ४२ता नथी. "एवं जाव वेमाणियाणं" २ श १ मामत हुनु । વેદન કરે છે, એજ રીતે નારક જીવથી લઈને વૈમાનિક સુધીના જીવો પણ આત્મકૃત દુઃખનું જ વેદન કરે છે. પરકૃત અથવા તદુભયકૃત દુખનું વેદન श्ता नथी. वे गौतम भी प्रभुने मे पूछे छे -"जीवाणे भंते ! अत्तकडा वेयणा” 8 भगवन् वा मात्भत वहना थाय छ ? महिना ५४ સુખ અને દુઃખ એ બંનેને વાચક છે. અર્થાત્ સુખ દુઃખ એ બંનેનું જનક જે કર્મ છે તેને વાચક છે. આ રીતે પૂર્વની અપેક્ષાએ આમાં અંતર આવી જાય છે.–પરકૃત વેદના થાય છે કે સ્વ–પર તદુભયકૃત વેદના થાય छ ? तना उत्तरमा प्रभु ४ छ -"गोयमा” 8 गौतम! “अत्तकडा वेयणा" ને જે વેદનાનો અનુભવ થાય છે તે આત્મકૃત વેદના જ હોય છે, શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૧૨
SR No.006326
Book TitleAgam 05 Ang 05 Bhagvati Vyakhya Prajnapti Sutra Part 12 Sthanakvasi
Original Sutra AuthorN/A
AuthorGhasilal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1968
Total Pages710
LanguageSanskrit, Hindi, Gujarati
ClassificationBook_Devnagari, Agam, Canon, & agam_bhagwati
File Size41 MB
JainGPT.orgInstagram
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy