________________
पमेयचन्द्रिका टीका श.६ उ.९ सू.३ देवज्ञानाज्ञानस्वरूपनिरूपणम् १९१ जाणइ, पासइ ? णो इ8 समढे' गौतमः पृच्छति-विशुद्धलेश्यः खलु भदन्त ! देवः असमवहतेन अनुपयुक्तेन आत्मना विशुद्धलेश्यं देवं देवीम् अन्यतरं जानाति, पश्यति ? भगवानाह-नायमर्थः समर्थः एतस्यापि विशुद्धलेश्यत्वेन मिथ्यादृष्टिरहितत्वेऽपि उपयोगाभावादेव ज्ञातुमशक्यत्वात् ८। 'विसुद्धलेस्से णं भंते ! देवे समोहएणं अप्पाणेणं अविसुद्धलेस्सं देवं देवि अण्णंयरं जाणइ, पासइ ?' गौतमः पृच्छति हे भदन्त ! विशुद्धलेश्यः खलु भदन्त ! देवः समवहतेन आत्माना अविशुद्धलेश्यं देवं देवीम् अन्यतरं जानाति, विकल्प में जो गौतम ने 'विसुद्धलेस्से णं भंते ! देवे असमोहएणं
अप्पाणेणं विसुद्धलेस्सं देवं देविं अण्णयरं जाणइ पासई' ऐसा पूछा है कि विशुद्धलेश्यावाला देव अनुपयुक्त आत्मा द्वारा विशुद्धलेश्यावालेदेव को, देवी को तथा अन्य किसीको भी क्या जानता और देखता है ? इसके उत्तर में प्रभु उनसे कहते हैं कि 'णो इणढे समढे' हे गौतम ! यह अर्थ समर्थ नहीं है। इसका कारण भी यही है कि अनुपयुक्त अवस्थावाला होने के कारण वह विशुद्धलेश्यावाला होता हुआ भी देव उन्हें नहीं जानता है। नवमें भंगकां विकल्प इस प्रकार से है 'विसुद्धलेस्सेणं भंते ! देवे समोहएणं अप्पाणेणं अविसुद्धलेस्सं देवं देविं अण्णयर जाणइ पासइ' इसमें गौतमने प्रभुसे ऐसा पूछा है कि हे भदन्त ! विशुद्धलेश्यावाला देव उपयुक्त आत्मा द्वारा अविशुद्धलेश्यावाले देवको तथा अन्य और भी किसीको क्या जानता देखता है ? इसके उत्तर
गौतम स्वाभाना प्रश्न- विसुद्धलेस्सेणं भंते ! देवे असमोहएणं अप्पाणे णं विसुद्धलेस्सं देवं देविं अण्णयरं जाणइ पासइ ?' लहन्त! विशुद्ध લેશ્યાવાળો દેવ ઉપગ રહિત આત્મા દ્વારા વિશુદ્ધ વેશ્યાવાળા દેવને, દેવીને, અથવા એવાં અન્ય કેઈને શું જાણી-દેખી શકે છે? તેનો ઉત્તર આપતા મહાવીર પ્રભુ કહે છે'णो इणट्रे सम, तम! मे सभवी शतु नयी. ४२६५ पयोग રહિત અવસ્થાવાળો હોય છે, તે કારણે વિશુદ્ધ વેશ્યાવાળો હોવા છતાં તે તેમને જાણી શકતા નથી–ઉપયુક્ત અવસ્થામાં જ જાણવાનું સંભવી શકે છે, અનુપયુકત અવસ્થામાં નહીં.
वे गौतम स्वामी नwi in विष प्रभुने प्र पूछे - विमुद्धलेस्सेणं भंते ! देवे समोहएणं अप्पाणेणं अविमुद्धलेस्सं देवं देवि अण्णयरं जाणइ पासइ ?' હે ભદન્ત! વિશુદ્ધ વેશ્યાવાળો દેવ ઉપયુક્ત (ઉપયોગ રહિત) આત્મા દ્વારા અવિરુદ્ધ લેશ્યાવાળા દેવને, દેવીને, અથવા એવાં અન્ય કેઈને શું જાણે છે અને દેખે છે? તેને
શ્રી ભગવતી સૂત્ર : ૫
