________________
प्रमेयचन्द्रिका टी० श. ५ उ० ७ सु० १ सप्तमोद्देशक विषयनिरूपणम ४४७ कादीनां तु यावत्-अनन्तप्रदेशिकस्कन्धानात् अनर्धत्त्वम् , समध्यत्वं, सप्रदेशत्वं च इति भगवतः समाधानम् , ततः परमाणूनां परस्परं परमाणुभिः स्पर्शने नव विकल्पाः ' तथा द्विप्रदेशिकैः यावत्-अनन्तप्रदेशिकैः सह स्पर्शनाविषयेऽपि, तथा द्विप्रदेशिवस्य परमाणुपुद्गलादारभ्य यावत्-अनन्तप्रदेशिकैः सह स्पर्शनाविषये, एवं त्रिप्रदेशिकस्य परमाणुपुद्गलादारभ्य यावत्-अनन्तप्रदेशिकैः सह स्पर्शनाविषये तथा यावत्-अनन्तप्रदेशिकस्य परमाणुपुद्गलादारभ्य यावत्-अनन्तप्रदेशिकैः सह स्पर्शनाविषये च प्रश्नोत्तरम् , ततः परमाणुपुद्गलस्य कालतः स्थितिविषयकप्रश्नः, जघन्येन एक समयम् , उत्कृष्टेन असंख्यकालम् इति समा. धानम् , एकप्रदेशावगाढसकम्पपुद्गलस्य कालतः स्थितिविषयकप्रश्नः, जघन्येन प्रदेशिक स्कन्ध ये अर्धरहित होते हैं, मध्यसहित होते हैं, और प्रदेशसहित होते हैं ऐसा कथन, परमाणुओं का आपस में परमाणुओं के साथ स्पर्श होने में नौ विकल्प का कथन तथा-द्विप्रदेशिकों के साथ यावत् अनन्तप्रदेशिकों के साथ स्पर्शन विषयक में, तथा विप्रदेशिक की परमाणुपुद्गल से लेकर यावत् अनन्तप्रदेशिकों के साथ स्पर्शना के विषय में, इसी तरह त्रिप्रदेशिक की परमाणुपुद्गल से लेकर यावत् अनन्तप्रदेशिकोंके साथ स्पर्शना के विषय में, तथा यावत् अनन्तप्रदेशिक की परमाणुपुद्गल से लेकर यावत् अनन्तप्रदेशिकों के साथ स्पर्शना के विषय में प्रश्नोत्तर, परमाणुपुद्गल की काल की अपेक्षा कितनी स्थिति होती है ? ऐसा प्रश्न, जधन्य से एक समय और उत्कृष्ट से असंख्यात काल की स्थिति होती है ऐसा समाधान, एक प्रदेशावगाढ અનંત પ્રદેશિક પર્યન્તના ઉધે અધરહિત હોય છે, મધ્ય સહિત હોય છે અને પ્રદેશ સહિત હોય છે એવું પ્રતિપાદન.
પરમાણુઓને પરમાણુઓની સાથે પરસ્પર સ્પર્શ થવા વિષેના નવ વિકોનું કથન. તથા દ્વિપ્રદેશિકથી લઈને અનંત પ્રદેશિકે પર્વતના સાથે સ્પર્શના વિષયમાં, તથા દ્વિપદેશિકની પરમાણુ પુદ્ગલથી લઈને અનંત પ્રદેશિક પર્યન્તના સાથે સ્પર્શના વિષયમાં એજ પ્રમાણે ત્રિદેશિકની પરમાણુ પુદ્ગલથી શરૂ કરીને અનંત પ્રદેશિક પર્વતના સાથે સ્પર્શના વિષયમાં, તથા અનંત પ્રદેશિક પર્યંતનાની પરમાણુ પુદ્ગલોથી શરૂ કરીને અનંત પ્રદેશિક પર્યન્તનાની સાથે સ્પર્શના વિષયમાં પ્રશ્નોત્તરનું કથન આ ઉદ્દેશકમાં આવે છે.
प्रश्न--५२मा पुगतना जनी मपेक्षा दी स्थिति डाय छ ? ઉત્તર–જઘન્ય ઓછામાં ઓછી એક સમયની અને વધારેમાં વધારે અસંખ્યાત કાળની સ્થિતિ હોય છે.
श्री. भगवती सूत्र:४
