________________
૧૪૮
स्यानाङ्गसूत्रे
इत्यत्र ' साहूणं' इत्यस्य पञ्चम्यन्तत्वेन विपरिणामं कृत्वा साधूनां सकाशात् अशङ्किता भावा जायन्ते' इत्येवं विभक्तिपिपरिणामरूपोऽनुयोगः क्रियते । तथा'अच्छदा जे न मुंजंति, न से चा इत्ति वुच्चइ ' इत्यत्र ' न स त्यागीत्युच्यते' इत्येकवचन बहुवचनतया विपरिणमथ्य ‘न ते त्यागिनः' इति वचनविपरिणामरूपोऽनुयोगः कर्त्तव्य इति ९। तथा-भिन्न-विसदृशम् । वैसादृश्यं च क्रमकालभेदादिमादाय बोध्यम् । तदनुयोगोऽपि भिन्नम् । तत्र-क्रमभिन्नानुयोगो यथावंदणेणं नासइ पावं असंकिया भावा" यहां पर 'साहणं' षष्ठी विभक्ति है परन्तु पंचमी विभक्ति में इसका विपरिणाम करके “ साधुभ्य" ऐसा बनाया गया है, इसका अर्थ होता है साधुओंसे-साधुओंके सम्ब. न्धसे आशंकित शङ्का रहित-निःसंदिग्ध भाव उत्पन्न होते हैं। यहां यह विभक्ति विपरिणाम रूप अनुयोगहै तथा-"अच्छंदाजे न भुंजंति नसे चाइ त्ति वुच्चइ" यहां पर "से" यह शब्द एक वचनवाला है परन्तु इसे बहुवचन में विपरिणमित किया गया है इसका अर्थ होता है-जो इच्छानुसार खाते पीते हैं वे त्यागी नहीं कहलाते हैं। इस तरह यहां विभक्तिका विपरिणाम रूप यह अनुयोग है ९ ।
भिन्न-शब्दका अर्थ यहां विसदृश लिया गया है वैसादृश्य क्रमभेदको लेकर एवं कालभेद आदिको लेकर होता है इस भिन्न रूप वैसादृश्यका जो अनुयोग है वह भी भिन्न है इसमें क्रमभिन्नानु. नाम समित मनु छ. म , “ साहूण वंदणेण नासइ पाव अस किया भावा" मा वायमा “साहूण" मा ५६ ७२४ी विमतिमा १५यु छे. परन्तु पांयमी विमतिम ते ३२वी नाभीर " साधुभ्य" ५६ मनायाम આવ્યું છે. આ પદને અર્થ આ પ્રમાણે થાય છે–સાધુઓના સંબંધથી અશંક્તિ (श हित, नि:साहिब) मा उत्पन्न थाय छे.
આ વિભક્તિ વિપરિણામરૂપ સંક્રમિત અનુગ થયે વિભક્તિના વિપરિ भ३५ सोभित मनुयोगनु २५टी४२९ ४२वामा भाव छ-" अच्छंदा जे न भुति, न से चाइ त्ति वुचइ” मही "से" ५४ मे १यनमा १५२युछे. પરંતુ તેને બહુવચનમાં વિપરિણમિત કરવામાં આવ્યું છે. તેથી આ સૂત્રને અર્થ આ પ્રમાણે થાય છે-જેઓ પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે ખાય છે અને પીવે છે, તેમને ત્યાગી કહી શકાતા નથી. આ રીતે અહીં વચનના વિપરિણામરૂપ આ અનુયોગ થયો છે.
ભિન્નઅગ-ભિન્ન એટલે વિસદશ (અસમાન) આ પ્રકારનું વૈસા દશ્ય (ભિન્નતા) કમભેદને લીધે અને કાળભેદને લીધે ઉત્પન્ન થાય છે. આ ભિન્ન રૂપ વસાદશ્યને જે અનુયોગ છે તેનું નામ ભિન્ન અનુગ છે જેમ કે
શ્રી સ્થાનાંગ સૂત્ર : ૦૫
