________________
स्थानाङ्गसूत्रे महासुक्कसहस्लारेसु णं कप्पेसु विमाणा दुवन्ना पण्णत्ता, तं जहा-हालिद्दा चेव सुकिल्ला चेव । गेविज्जगाणं देवाणं ( ओगाहणा) दो रयणीयो उड्डूं उच्चत्तेणं पण्णत्ता ॥सू०३६॥
॥ बीयाणे तइओ उद्देसो समत्तो ॥ २--३ ॥ छाया-द्वौ असुरकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-चमरश्चैव बलिश्चैव १ । द्वौ नागकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-धरणश्चैव भूतानन्दश्चैव २। द्वौ सुपर्णकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-वेणुदेवश्चैव वेणुदालिश्चैव ३ । द्वौ विद्युत्कुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथाहरिश्चैव हरिसहश्चैव ४ । द्वौ अग्निकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-अग्निशिखश्चैव, अग्निमाणवश्चैव ५ । द्वौ द्वीपकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-पुण्यश्चैव, विशिष्टश्चैव ६। द्वौ उदधिकुमारेन्द्रौ प्रज्ञप्तौ, तद्यथा-जलकान्तश्चैव, जलप्रभश्चैव ७ । द्वौ दिक्कु
ये द्वीप और समुद्र इन्द्रों के उत्पातपर्वत के आश्रयभूत होते हैं अतः अब सूत्रकार इन्द्र संबंधी वक्तव्यता का कथन करते हैं
'दो अस्तुरकुमारिंदा पन्नत्ता' इत्यादि।
सूत्रार्थ-चमर और बलि ये दो इन्द्र असुरकुमारों के कहे गये हैं-धरण और भूतानन्द ये दो इन्द्र नागकुमारों के कहे गये हैं। वेणुदेव और वेणुदालि ये दो इन्द्र सुवर्णकुमार के कहे गये हैं। हरि और हरिसह ये दो इन्द्र विद्युत्कुमार के कहे गये हैं ॥ ४ ॥ अग्निशिख और अग्निमाणव ये दो इन्द्र अग्रिकुमारके कहे गये हैं ५। पुण्य और विशिष्ट ये दो इन्द्र द्वीपकुमार के कहे गये हैं ६। जलकान्त और जलप्रभ ये दो इन्द्र उदधिकुमार के कहे गये हैं ७। अमितगति और अमितवाहन ये
તે દ્વિપ અને સમુદ્ર ઈન્દ્રોના ઉત્પાત પર્વતના આશ્રયભૂત હોય છે, તેથી હવે સૂત્રકાર તે ઈન્દ્રોની વક્તવ્યતાનું કથન કરે છે–
"दो असुरकुमारिंदा पण्णत्ता " त्याસૂત્રાર્થ—અસુરકુમારના બે ઈન્દ્રોનાં નામ અમર અને બલિ છે. નાગકુમારોના બે ઇન્દ્રોનાં નામ ધરણ અને ભૂતાનંદ છે. સુપર્ણ કુમારના બે ઈન્દ્રોનાં નામ વેણુદેવ અને વેણુદાલિ છે. વિદ્યુસ્કુમારોના બે ઈન્દ્રોનાં નામ હરિ અને હરિસહ છે. અગ્નિકુમારના બે ઈન્દ્રોનાં નામ અગ્નિશિખ અને અગ્નિમાણવ છે. દ્વીપ કુમારના બે ઈન્દ્રોનાં નામ પુણ્ય અને વિશિષ્ટ છે. ઉદધિકુમારોનાં બે ઈન્દ્રોનાં નામ જલકાન્ત અને જલપ્રભ છે. દિકકુમારોનાં બે ઈન્દ્રોનાં નામ અમિતગતિ
શ્રી સ્થાનાંગ સૂત્ર ૦૧
