________________
ઔત્સર્ગિક પ્રત્યય થાય પણ છે. તેથી “કામોથી મનુષ્કાળાં, વાહિતારી વૃવિવ” અહીં વીતીયેવું શી આ અર્થમાં વાલ્ ધાતુને “નિદ્રહિંસ -ર-૬૮' થી વિહિત શીલાદિ ક્રિ પ્રત્યાયના વિષયમાં “વિ - તૃવી ૧-૭-૪૮ થી ઔત્સર્ગિક અશીલાદિ તૃવું પ્રત્યય સ્થ0 -9૧૬ ની સહાયથી થાય છે. મુદ્દા
निन्द-हिंस-क्लिश-खाद-विनाशि-व्याभाषाऽसूयाऽनेकस्वरात् ५।२।६८॥
શી ઘર્મ અને સીધુ અર્થ ગમ્યમાન હોય તો વર્તમાનાર્થક નિદ્ હિંસું क्लिश् खाद् वि+नाशि वि+आ+भाष असूय् भने सनेस्वरी धातुने णक () પ્રત્યય થાય છે. નિદ્ હિં; વિશ; વાળુવિનાશ, વિષ્ણા+માવું,
સૂર્યું અને વાસ્ (અનેકસ્વરી) ધાતુને આ સૂત્રથી %િ (5) પ્રત્યય. “વો૦ ૪-રૂ-૪' થી વિøશુ ધાતુના ઉપન્ય ને ગુણ 9 આદેશ. “નિટિ ૪-રૂ-૮રૂ” થી નાશિ ધાતુના અન્ય રૂ નો લોપ વગેરે કાર્ય થવાથી અનુક્રમે નિદ્વા; હિંસ:; વશ: વાવ વિનાશવ; વ્યામા; સૂર્ય અને વાસવ: આવો પ્રયોગ થાય છે. અર્થક્રમશનિન્દા કરવાના સ્વભાવવાળો. હિંસા કરવાના સ્વભાવવાળો. દુઃખ પામવાના સ્વભાવવાળો. ખાવાના સ્વભાવવાલો. નાશ કરવાના સ્વભાવવાળો. વાચાળ. અસૂયા (ઈષ્ય) કરવાના સ્વભાવવાળો. શોભવાના સ્વભાવવાળો. સૂત્રમાંના મનેસ્વર' આ પદોડાદાનથી જ સૂવું ધાતુને ઉપર જણાવ્યા મુજબ વિક પ્રત્યય સિદ્ધ હોવા છતાં ગફૂર્યું ધાતુના પૃથગુપાદાનથી એ જણાવાયું છે કે સૂવું ધાતુને છોડીને અન્ય અનેકસ્વરી એવા વવાદ્રિ ગણપાઠમાંના વેવ્યું વગેરે ધાતુને આ સૂત્રથી ઉપર જણાવ્યા મુજબ વિક પ્રત્યય થતો નથી. તેથી વયિતા મસ્તૂવિતા વગેરે પ્રયોગ થાય છે. વિનાશિ આ પ્રમાણે વેત્ત ન ધાતુનું ગ્રહણ કર્યું હોવાથી નશ ધાતુથી ભિન્ન એવા વ્યક્ત ધાતુઓને આ સૂત્રથી %િ પ્રત્યય થતો નથી. જેથી શર વગેરે ધાતુને તૃનું પ્રત્યયાદિ કાર્ય થવાથી શારયિતા વગેરે પ્રયોગ
૧૩પ
