SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 397
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ ३८० પ્રમાણે થશે. અહીં મિક્ પ્રત્યય અવિત્ નથી વિત્ છે તેથી આ સૂત્રથી ધાતુથી પર રહેલાં ૩ નો લોપ થયો નથી. कृ ઈન્દ્-હિંસાયામ્ (૧૨૯૩) અહીં પાંચમાં ગણનો હ્ર ધાતુ જ છે પણ તેને શુ પ્રત્યય લાગે છે ધાતુ પછી તરત જ ૩નથી વચ્ચે કારનું વ્યવધાન છે તેથી આ સૂત્રથી ૢ થી પરમાં રહેલાં ૩ નો લોપ થતો નથી. જેમકે ખુયાત્, ભુવ:, ભુમ:. અત: શિત્રુત્ । ૪-૨-૮૧ कृ અર્થઃ- અવિત્ શિલ્ પ્રત્યય પર છતાં ૩ પ્રત્યયનાં નિમિત્તે થયેલાં ધાતુનાં અકારનો ૪ થાય છે. વિવેચન - રુ = તું કર. હિં, +૩+હિં, +૩+હિ, રુરુ+ત્તિ સુધીની સાધનિકા ૪-૨-૮૮ માં જણાવેલ ર્યું: પ્રમાણે થશે. હિઁ પ્રત્યયનો ૪૨-૮૬ થી લોપ થવાથી રુ પ્રયોગ થશે. એજ પ્રમાણે - ત:, વંન્તિ, તામ્ર્થાત્, ર્બન, ર્ગાળઃ વિગેરે પ્રયોગો થશે. અવિતીત્યેવ - રોતિ - સાધુનિકા ૩-૪-૮૩ માં કરેલી છે. અહીં તિર્ પ્રત્યય અવિત્ શિત્ નથી, વિશિત છે તેથી આ સૂત્રથી TM ધાતુનાં ૩૬ નો ૩ થયો નથી. ર્વન, ર્વાળ: માં ૩ પ્રત્યયનાં નિમિત્તે ધો... ૪-૩-૪ થી ૩ નાં ગુણની પ્રાપ્તિ આવે પણ કારનાં વિધાન સામર્થ્યથી જ ગુણ થતો નથી. નહીં તો જોવન, જોર્વાળ: એ પ્રમાણે અનિષ્ટ રૂપ થાત. ર્થાત્ માં ૩ પ્રત્યયનાં નિમિત્તે ગુણ થવાથી અકાર થયેલો છે. અને તે ૩ પ્રત્યયનો ૪-૨-૮૮ થી લોપ થવા છતાં પણ અહીં આ સૂત્રથી અકારનો ૩ થયો છે. ના-સ્ત્યોનું । ૪-૨-૨૦ અર્થઃ- અવિત્શિત્ પ્રત્યય પર છતાં જ્ઞ પ્રત્યયનાં ઝ નો અને અસ્ ધાતુનાં ઞ નો લોપ થાય છે. વિવેચન - (૧) રુન્ધ: = તેઓ બે રોકે છે. પી-આવળે (૧૪૭૩) હ+તમ્ - તિવ્... ૩-૩-૬ થી ત ્ પ્રત્યય.
SR No.005823
Book TitleSiddhhem Shabdanushasan Laghuvrutti Vivran Part 05
Original Sutra AuthorN/A
AuthorMayurkalashreeji
PublisherLabh Kanchan Lavanya Aradhan Bhuvan
Publication Year2003
Total Pages654
LanguageGujarati
ClassificationBook_Gujarati
File Size9 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy