________________
૨૦૩
નામિન: શાશેરૂ-૨-૮૭. અર્થ:- નામ્યન્ત ઉપસર્ગોનો અન્યસ્વર મન્ પ્રત્યયાન્ત કાર ઉત્તરપદમાં
હોય તો દીર્ઘ થાય છે. વિવેચનઃ- નીરાશ, વીવાદ - નિ અને વિ નામનો મર્મ પ્રત્યયાન્ત રા
નામની સાથે તિન્ય. ૩-૧-૪૨ થી તપુરુષ સમાસ થયો છે. અને અન્ પ્રત્યયાન્ત વાર ઉત્તરપદમાં હોવાથી આ સૂત્રથી પૂર્વનો નામિ સ્વર દીર્ઘ થયો છે. નામિત રૂતિ લિમ્ ? પ્રાણઃ - પ્ર અને સન્ પ્રત્યયાન્ત વાર નામનો તિ. ૩-૧-૪ર થી તસ્કુરુષ સમાસ થયો છે. પ્ર ઉપસર્ગમાં નામિ સ્વર અન્ને નથી તેથી આ સૂત્રથી પૂર્વનો સ્વર દીર્ઘ થયો નથી. ઉપરના ૩-ર-૮૬ સૂત્રથી પંન્ ની અનુવૃત્તિ આવી શકત તો પછી ફરી પ્રત્યયનું અહીં ગ્રહણ શા માટે કર્યું? વાત તો બરાબર છે. પણ ઉપરમાં વન્ પ્રત્યય અન્ને હોય ત્યારે બહુલતાએ દીર્ઘ થાય છે. અને અહીં તો નિત્ય દીર્ઘ કરવું છે તેથી અત્ પ્રત્યયને ફરી ગ્રહણ કર્યો છે. નહીં તો ઈન્ પ્રત્યયાન્ત કે એવું પ્રત્યાયાન્ત જાણ શબ્દમાં ફરક પડતો નથી.
તિ રૂ-૨-૮૮. અર્થ:- રા ધાતુના સ્થાને જે તકારાદિ આદેશ થયો હોય તે પરમાં હોતે જીતે
નામ્યન્ત ઉપસર્ગોનો અન્યસ્વર દીર્ઘ થાય છે. વિવેચનઃ- નૌત્તમ વીત્તમ = આપ્યું. નિદ્રા અને વિજેતા ને .... પ-૧
૧૭૪ થી ૪ પ્રત્યય. વિવિસ્વ... ૪-૪-૮ થી તા ધાતુનો ૪ આદેશ થવાથી નિ+7, +7. ધુટિ... ૧-૩-૪૮થી મધ્યમાં રહેલાં ત નો લોપ થવાથી નિત્તમ, વિત્તમ થયું. અને આ સૂત્રથી પૂર્વનો
સ્વર દીર્ઘ થવાથી નૌત્તમ, વીરમ્ થયું. : ૨ રૂતિ વિમ્ ? વિતમ્ = આપ્યું. વિક્રેતુ ને .... પ-૧-૧૭૪
થી ૪ પ્રત્યય. ઋતાં૪-૪-૧૧૬ થી 7 ધાતુના ત્રટ નો આદેશ થવાથી વિતિ+ત, વાટે.... ર-૧-૬૩થી રૂ નો હું દીર્ઘ થવાથી
