________________
| નવ અથયતું કિા વિવેચન પરિગ્રહનો ત્યાગ જેટલું જરૂરી છે એટલે જ તેમાં અનાસક્તભાવ પણ જરૂરી છે
કેમકે જીવને જ્યાં જ્યાં રાગ-દ્વેષ અને આસક્તિ થાય છે ત્યાં ત્યાં કર્મ બંધ થાય છે – તેમ અહી કહ્યું છે. પરંતુ પદાર્થોની વચ્ચે રહીને સ્થૂલિભદ્રની જેમ નિરાસક્તભાવ લાવવાની વાત પણ દાંભિક છે. હાથમાં અગ્નિ લઈને શીતલતા પ્રાપ્ત કરવા જેવી આ વાત છે. સ્થૂલિભદ્રનું દષ્ટાંત તે આપવાદિક છે. વળી અનેક ભવની સાધનાનું તે પરિણામ છે. લૌકિકવિજય ચિરસ્થાયી ન હોવાથી ઉપકારી નથી. આત્મવિજય જ ખરો વિજય છે પંરતુ પરિગ્રહ કે તેની મૂછ આત્મવિજયમાં વિનરૂપ છે માટે સાધકે નિષ્પરિગ્રહી થવું તથા અનાસક્ત થઈને વિકારે ઉપર વિજય મેળવો.
વિષયમાં ગળાબૂડ રહેલે જીવ, અનેક કારણસર તે ભેગવી શકતો ન હવાછતાં, તેની વિષયાભિલાષા અને વિષયાસક્તિ દૂર થઇ ન હોવાથી તે ભેગેની અંદર પણ નથી, તેનો ત્યાગી ન હોવાથી ભેગથી દૂર પણ નથી.
એમ કહી જ્ઞાનીએ તેને મુક્તિથી દૂર રહેવાનું કહેલ છે. | વય અને જ્ઞાનથી જે અપરિપકવ છે તે ગીતાર્થ નથી. તેવા મુનિને એકલા વિચરવામાં ઘણા દેશો ઉપસ્થિત થાય છે. સ્વછંદી સાધકના જીવનમાં કયા કયા અવગુણોની વૃદ્ધિ થાય છે ? તથા આજ્ઞાવત સાધકના જીવનમાં કયા કયા ગુણોની પુષ્ટિ થાય છે?
તે અહીં બતાવેલ છે. વ્યવહારમાં પણ સામાન્ય કાર્યો માટે વિશ્વાસ રાખવોજ પડે છે. ધર્મનું મૂલ્ય તેથી ઓછું નથી. ધર્મમાં સંશયી સાધકને સમાધિલાભ થતો નથી.
માટે હે સાધકો ! - ' જળાશયની જેમ ગંભીર, પવિત્ર, ઉદાર અને સ્વરૂપમગ્ન બને.
જે કાંઈ તમારું છે તેને કઈ છીનવી શકશે નહિ અને જે છીનવાઈ ગયું છે તે તમારું નહિ હાય”
આવે અટલ વિશ્વાસ રાખનાર દુન્યવીદષ્ટિએ પણ સુખી થાય છે તથા તેના ઘણાખરા સંકલ્પવિકલ કે ઉપાધિઓને પણ અંત આવી જાય છે * કેમકે-માનસિક દર્દીનું મૂળ સંકલ્પ-વિકલ્પોમાં જ છે. પ્રત્યેક સ્થળે શંકાશીલ વ્યક્તિ શ્રદ્ધાળુ બની શકતું નથી. વળી જે ક્રિયા શ્રદ્ધાયુક્ત નથી તે પ્રાણુવિહોણુ નિચેતન ઓખા જેવી છે.
આ માટે રહસ્ય સમજીને શ્રદ્ધાળું બને.
