SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 137
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ दशमप्राभृत [पंचम प्राभृतप्राभृत] णक्खत्ताणं कुलोवकुलाई - ३७. ता कहं ते कुला ( उवकुला, कुलोवकुला)? आहिए ति वएज्जा। तत्थ खलु इमे बारस कुला, बारस उवकुला, चत्तारि कुलोवकुला पण्णत्ता। बारसकुला पण्णत्ता तं जहा - १. धणिट्ठा कुलं २. उत्तराभद्दवया कुलं ३. अस्सिणी कुलं ४. कत्तियाकुलं ५. मिगसिरकुलं ६. पुस्सकुलं ७. महाकुलं ८. उत्तराफग्गुणी कुलं ९. चित्ताकुलं १०. विसाहाकुलं ११. मुलंकुलं १२. उत्तरासाढाकुलं। बारस उवकुला पण्णत्ता तं जहा - १. सवणो उवकुलं २. पुव्वापोट्ठवयाउवकुलं ३. रेवई उवकुलं ४. भरणी उवकुलं ५. रोहिणी उवकुलं ६. पुणव्वसु उवकुलं ७. अस्सेसा उवकुलं ८. पुव्वाफग्गुणी उवकुलं ९. हत्थो उवकुलं १०. साती उवकुलं ११. जेट्ठा उवकुलं १२. पुव्वासाढा उवकुलं । चत्तारि कुलोवकुला पण्णत्ता तं जहा - १. अभियी कुलोवकुलं २. सतभिसया कुलोवकुलं ३. अद्दा कुलोवकुलं ४. अणुराहा कुलोवकुलं। १. सूर्यप्रज्ञप्ति में प्रस्तुत प्रश्नसूत्र खंडित हैं, अत: कोष्ठक के अन्तर्गत 'उवकुला, कुलोवकुला' अंकित करके उसे पूरा किया है, जम्बूद्वीपप्रज्ञप्ति वक्ष.७ सूत्र १६१ में, यह प्रश्नसूत्र इस प्रकार है - प्र. कति णं भंते ! कुला ? कति उवकुला ? कति कुलोवकुला पण्ण्त्ता ? उ. गोयमा! बारस कुला बारस उवकुला, चत्तारि कुलोवकुला पण्ण्त्ता। शेष पाठ सूर्यप्रज्ञप्ति के समान है, किन्तु जम्बूद्वीपप्रज्ञप्ति के इस प्रश्नोत्तर सूत्र में बारह कुल नक्षत्रों के नामों के बाद कुलादि के लक्षणों की सूचक एक गाथा दी गई है जो सूर्यप्रज्ञप्ति की टीका में भी उद्धृत है और यह गाथा प्रस्तुत संकलन में उद्धृत है। जम्बूद्वीप प्रज्ञप्ति के संकलनकर्ता यदि यह गाथा प्रस्तुत सूत्र के प्रारम्भ में या अन्त में देते तो अधिक उपयुक्त रहती। गाहा - मासाणं परिमाणा, होंति कुला, उवकुला उ हेट्ठिमगा॥ होंति पुण कुलोवकुला, अभियी-सयभिसय-अ६-अणुराहा। - जंबु. वक्ख. ७, सु. १६१ 'किं कुलादीनां लक्षणम्? उच्यते-मासानां परिणामानि-परिसमापकानि भवन्ति कुलानि, कोऽर्थः इह यैर्नक्षत्रैः प्रायो मासानां परिसमाप्तयः उपजायन्ते माससदृशनामानि च तानि नक्षत्राणि कुलानीति प्रसिद्धानि।' 'कुलानामधस्तनानि नक्षत्राणि श्रवणादीनि उपकुलानि, कुलानां समीपमुपकुलं तत्र वर्तन्ते यानि नक्षत्राणि तान्युपचारादुपकुलानि।' 'यानि कुलानामुपकुलानां चाधस्तनानि तानि कुलोपकुलानी।' - जम्बू. टीका.
SR No.003459
Book TitleSuryaprajnapti Chandraprajnapti
Original Sutra AuthorN/A
AuthorMadhukarmuni, Kanhaiyalal Maharaj, Shobhachad Bharilla
PublisherAgam Prakashan Samiti
Publication Year1989
Total Pages302
LanguageHindi
ClassificationBook_Devnagari, Agam, Canon, Geography, agam_suryapragnapti, & agam_chandrapragnapti
File Size4 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy