________________
૧૭
વિવરણ ચે. વ. મ. ભા. “પર્વ' નો અર્થ “કહેલી વિધિ વડે એમ જણાવે છે. દ. ભા. તથા વં. . પd નો અર્થ “પૂર્વોક્ત પ્રકારે” એમ કરે છે."*
આ પ્રમાણે કેટલાક ગ્રંથકારો કહેલી વિધિ મુજબ' એવો અર્થ કરે છે અને બાકીના કેટલાક કહેવા પ્રકાર મુજબ' એવો અર્થ કરે છે.
મિથુનું મિશ્રુતા -સ્તવાયેલા.
આ. હા. ટી., લ. વિ., યો. શા. સ્વ. વિ. તથા ધ. સં. “મથુન' પદનો અર્થ “અભિમુખપણા વડે તવાયેલા એટલે કે પોતાના નામથી કીર્તન કરાયેલા’ એ પ્રમાણે કરે છે."
ચે. વ. મ. ભા. ‘પશુના' નો અર્થ “અભિમુખ ભાવથી સ્તવાયેલા એટલે કે અપ્રમત્ત બનીને સ્તવાયેલા' એવો કરે છે. ૧૮
દે. ભા. “મથુન' પદનો અર્થ “આદરપૂર્વક સ્તરાયેલા” એવો કરે છે. વ. વૃ. “નામ આદિથી કીર્તન કરાયેલા” એમ જણાવે છે.%
આ પ્રમાણે મિથુમ' પદ–પોતાના નામથી કીર્તન કરાયેલા યા તો અપ્રમત્ત બનીને આદરપૂર્વક તવાયેલાએ અર્થમાં સિદ્ધ થાય છે.
વિદુરથમના વિધૂતજ્ઞોના -દૂર કર્યા છે રજ અને મલ જેમણે. વિધૂતરનો તા:' પદની વ્યુત્પત્તિ નીચે પ્રમાણે થાય છે – रजश्च मलश्च रजोमलौ, विधूतौ रजोमलौ यैस्ते विधूतरजोमलाः ।
રજ અને મલની વ્યાખ્યા આ. હા. ટી., લ. વિ., યો. શા. સ્વ. વિ., દ. ભા., વિ. પૃ. તથા ધ. સં.માં નીચે પ્રમાણે પ્રાપ્ત થાય છે –
બંધાતું કર્મ તે રજ અને પૂર્વે બંધાયેલ કર્મ તે મલ અથવા તો બંધાયેલ કર્મ તે રજ અને નિકાચિત કરેલ કર્મ તે મલ. અથવા તો ઇર્યાપથિક કર્મ તે રજ અને સામ્પરાયિક કર્મ તે મલ.૭૧
૬૫. વં તિ નિવિદા |
–ચે. વ. મ. ભા., ગા. ૬૨૧, પૃ. ૧૧૧. ૬૬. પર્વ પૂર્વોwoોરેન
–દે, ભા, પૃ. ૩૨૫. एवं पूर्वोक्तप्रकारेण
–વં. પૃ., પૃ. ૪૨. ૬૭. ગમમુરત સ્તુતી fપણુતા તિ સ્વનામ: કીર્તિતા રૂત્યર્થ.. –આ. હા. ટી., પ. ૫૦૭ અ
–લ. વિ., પૃ. ૪૫ ૬૮. ઉપમુદમાવેજ થયા અથવા તો મન ! –. . મ. ભા, ગા. ૬૨૧, પૃ. ૧૧૧. ૬૯. પશુતા ગામમુક્યત: સુતા: સાવરક્ તિ ભાવ:
–દે. ભા., પૃ. ૩૨૫. ૭૦. મદુતા રામમિ : શોતિતા ત્યર્થ: I
–વં. વૃ, પૃ. ૪૨ ७१. तत्र बध्यमानं कर्म रजो भण्यते पूर्वबद्धं तु मल इति अथवा बद्धं रजो निकाचितं मलः अथवा इर्यापथं रजः साम्परायिकं मल इति ।
–આ. હા. ટી., પ. ૫૦૭ અ.
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
