________________
टोकाक प्रशस्तिः
दशासरितस्तीरे पारग्रामो विराजते । यत्र लीलाधरो जैनो न्यवात्सीच्छ्रावकवतः ॥१॥ पुत्रास्तस्य त्रयोऽभूवन जैनधर्मपरायणाः ! गल्लीलालो ततो नन्द-लालः सद्धर्मभूषितः ॥२॥ प्यारेलालस्ततो ज्ञेयो वात्सल्यामृतसागरः । गल्लीलालस्य भार्यासीजानकी जानकीसमा ॥३॥ तयोः पुत्रास्त्रयो जाताः सौहाइणिवसनिभाः। 'आलम्बेन्दुरभूदाद्यो लटोरेलालनामकः ॥४॥ मध्यमः सूनुरन्स्यश्च पन्नालालाभिधो बुधः । ताते दिवङ्गते माता सूनूनादाय सागरम् ॥५॥ समागता सनाभेहि साहाय्यं समवाप्य सा । आलम्बेन्दुस्ततो यातः स्वल्पायुयममन्दिरम् ॥६॥ माता विपत्तिमायाता साधं पुत्रद्वयेन सा । वर्णिना पूज्यपादेन पन्नालाल प्रवेशितः ॥७॥ सागरस्थं महाविद्यालयं प्रज्ञाविभूषितः । माता द्वितीयपुत्रेण गृहभारं बभार सा ॥८॥ विद्यालये पठन् पन्नालालो विनयभूषितः । अचिरेणेव कालेन विद्वानासीद् गुरुप्रियः ॥६॥ लोकनाथस्ततश्छेदीलालः पण्डितमण्डनः । कपिलेश्वरो मुकुन्दश्च बाबूरामः कुशाग्रधीः ॥१०॥ एषां पादप्रसादेन शब्दविद्यामहोदधिः । काव्यविद्यामहालिन्धुस्तेनोत्तीर्णः सुखेन हि ॥११॥ सम्यक्त्वालकृतस्वान्तो दयापीयूषसागरः । दयाचन्द्रो महाप्राज्ञो धर्मन्यायमहाबुधः ॥१२॥ धर्मन्यायगुरुस्तस्य बभूवाहाददायकः । ध न्याये च साहित्ये 'शास्त्री' पदविभूषितः ॥१३॥ साहित्याचार्यपदवीं लब्धवानचिरं ततः । विद्यालये स्वकीये व वर्णिना सूचमदर्शिना ॥१॥ कारितोऽध्यापकस्तस्मिन्नध्यापनपटुः प्रियः । सुखं बिभर्ति भारं स्व-मध्यमेन सनाभिनः ॥१५॥ एतस्मिान्तरे क्रूर-कृतान्तेन स्वमालयम् । भानीतो मध्यमस्तस्य सनाभिः सहजप्रियः ॥१६॥ तेन दुःखातिभारेण स्वान्ते कष्टंभरमसौ । चिन्तयन् कर्मवैचित्र्यं चकारात्मकृति तथा ॥१७॥ ग्रन्थाः सुरचितास्तेन रचनापटुबुद्धिना । केचित् सम्पादिताः केचिदनुवादेन भूषिताः ॥१८॥ सूरिणा रविषेणेन रचितं सुरभाषया । चरितं पद्मनाभस्य लोकत्रयमणीयते ॥१९॥ माहात्म्यं तस्य किं ब्रमः स्वरुच्याधीयतां स्वयम् । अध्येतुहृदयं शीघ्रं महानन्देन पूर्यते ॥२०॥ सम्यक्त्वं जायते नूनं तत्स्वाध्यायपटोः सदा । टीका विरचिता तस्य पन्नालालेन तेन हि ॥२१॥ टीकानिर्माणवेलायामानन्दोऽलम्भि तेन यः । कथ्यते स कया वाचा हृदयालयमध्यगः ॥२२॥ भाषाढासितसप्तम्यां रविवारदिने तथा। यामिन्याः पश्चिमे यामे टीका पूर्गा बभूव सा ॥२३॥ भूतवसुभूतयुग्म(२४८४) वर्षे वीराब्दसंज्ञिते पूर्णा । टीका बुधजनचेतः कुमुदकलापप्रहर्षिणी सेयम् ॥२॥ पुराणाब्धिरगम्योऽयमर्थवीचिविभूषितः । सर्वथा शरणंमन्ये रविषेणं महाकविम् ॥२५॥ जिनागमस्य मिथ्यार्थी माभून्मे करयुग्मतः । इति चिन्ताभरं चित्ते संवहामि निरन्तरम् ॥२६॥ तथाप्येतद् विजानामि गम्भीरः शास्त्रसागरः । क्षुद्रोऽहमपविज्ञानो गृहभारकदर्थितः ॥२७॥ पदे पदे श्रुटिं कुयों ततो हे बुधबान्धवाः । बमध्वं मां, न मे चित्तं जिनवाक्यविदूषकम् ॥२८॥
ग्रन्थोऽयं समाप्तः।
१.आलमचन्द्रः।
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org