Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ 506 zrI tIrthaMkarAdi mahAtmAoe ema kahyuM che. muMbaI, vaizAkha, 1950 zrI tIrthakarAdi mahAtmAoe ema kahyuM che ke jene viparyAsa maTI dehAdine viSe thayelI Atmabuddhi, ane mabhAvane viSe thayelI dehabuddhi te maTI che, eTale AtmA AtmapariNAmI thayo che, tevA jJAnI puruSane paNa jyAM sudhI prArabdha vyavasAya che, tyAM sudhI jAgRtimAM rahevuM yogya che. kema ke, avakAza prApta thaye anAdi viparyAsa bhayano hetu tyAM paNa ame jAmyo che. cAra ghanaghAtI karma jyAM chinna thayAM che, evA sahaja svarUpa paramAtmAne viSe to saMpUrNa jJAna ane saMpUrNa jAgRtirUpa turyAvasthA che; eTale tyAM anAdi viparyAsa nirbhIkapaNAne prApta thavAthI koI paNa prakAre udbhava thaI zake ja nahIM, tathApi tethI nyUna evAM viratyAdi guNasthAnake vartatA evA jJAnIne to kAryuM kAryo ane kSaNe kSaNe AtmajAgRti yogya che. pramAdavaze caudapUrva aMze nyUna jANyA che evA jJAnIpuruSane paNa anaMtakALa paribhramaNa thayuM che. mATe jenI vyavahArane viSe anAsakta buddhi thaI che, tevA puruSe paNa jo tevA udayanuM prArabdha hoya to tenI kSaNe kSaNe nivRtti ciMtavavI, ane nijabhAvanI jAgRti rAkhavI. A prakAre jJAnI puruSane mahAjJAnI evA zrI tIrthakarAdike bhalAmaNa dIdhI che; to pachI, jene mArgAnusArI avasthAmAM paNa haju praveza thayo nathI, evA jIvane to A sarva vyavasAyathI vizeSa-vizeSa nivRttabhAva rAkhavo; ane vicArajAgRti rAkhavI yogya che, ema jaNAvavA jevuM paNa rahetuM nathI, kema ke te to samajaNamAM saheja AvI zake evuM che. bodha be prakArathI jJAnI puruSoe karyo che. eka to 'siddhAMtabodha' ane bIjo te siddhAMtabodha thavAne kAraNabhUta evo 'upadezabodha'. jo upadezabodha jIvane aMtaHkaraNamAM sthitimAna thayo na hoya to siddhAMtabodhanuM mAtra tene zravaNa thAya te bhale, paNa pariNAma thaI zake nahIM. siddhAMtabodha' eTale padArthanuM je siddha thayeluM svarUpa che, jJAnI puruSoe niSkarSa karI je prakAre chevaTe padArtha jAmyo che te je prakArathI vANI dvArA jaNAvAya tema jaNAvyo che evo ja bodha che te 'siddhAMtabodha' che. paNa padArthanA nirNayane pAmavA jIvane aMtarAyarUpa tenI anAdi viparyAsabhAvane pAmelI evI buddhi che, ke je vyaktapaNe ke avyaktapaNe viparyAsapaNe padArthasvarUpane nirdhArI le che, te viparyAyabuddhinuM baLa ghaTavA, yathAvata vastusvarUpa jANavAne viSe praveza thavA, jIvane vairAgya ane upazama sAdhana kahyAM che; ane evAM je je sAdhano jIvane saMsArabhaya draDha karAve che te te sAdhano saMbaMdhI je upadeza kahyo che te 'upadezabodha' che. A ThekANe evo bheda utpanna thAya ke 'upadezabodha' karatAM 'siddhAMtabodha'nuM mukhyapaNuM jaNAya che, kemake upadezabodha paNa tene ja arthe che, to pachI siddhAMtabodhanuM ja prathamathI avagAhana karyuM hoya to jIvane prathamathI ja unnatino hetu che. A prakAre jo vicAra udbhave to te viparIta che, kemake siddhAMtabodhano janma upadezabodhathI thAya che. jene vairAgya-upazama saMbaMdhI upadezabodha thayo nathI, tene buddhinuM viparyAsapaNuM varyA kare che, ane jyAM sudhI buddhinuM viparyAsapaNuM hoya tyAM sudhI siddhAMtanuM vicAravuM paNa viparyAsapaNe thavuM ja saMbhave che. kemake cakSane viSe jeTalI jhAMkhapa che, teTalo jhAMkho padArtha te dekhe che. ane jo atyaMta baLavAna
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ paDaLa hoya to tene samULago padArtha dekhAto nathI; tema jene cakSunuM yathAvat saMpUrNa teja che te, padArthane paNa yathAyogya dekhe che. tema je jIvane viSe gADha viparyAyabuddhi che, tene to koI rIte siddhAMtabodha vicAramAM AvI zake nahIM. jenI viparyAyabuddhi maMda thaI che tene te pramANamAM siddhAMtanuM avagAhana thAya; ane jeNe te viparyAyabuddhi vizeSapaNe kSINa karI che evA jIvane vizeSapaNe siddhAMtanuM avagAhana thAya. gRhakuTuMba parigrahAdi bhAvane viSe je ahaMtA mamatA che ane tenI prApti aprApti prasaMgamAM je rAgadveSa kaSAya che, te ja 'viparyAyabuddhi che; ane ahaMtA mamatA tathA kaSAya jyAM vairAgya-upazama udbhave che tyAM maMda paDe che, anukrame nAza pAmavA yogya thAya che. gRhakuTuMbAdi bhAvane viSe anAsakta buddhi thavI te 'vairAgya' che, ane tenI prApti-aprApti nimitte utpanna thato evo je kaSAya-kleza tenuM maMda thavuM te 'upazama' che. eTale te be guNa viparyAyabuddhine paryAyAMtara karI sadbuddhi kare che, ane te sadabuddhi jIvAjIvAdi padArthanI vyavasthA jethI jaNAya che evA siddhAMtanI vicAraNA karavA yogya thAya che, kemake cakSane paTaLAdi aMtarAya maTavAthI jema padArtha yathAvat dekhAya che, tema ahaMtAdi paTaLanuM maMdapaNuM thavAthI jIvane jJAnI puruSe kahelA evA siddhAMtabhAva, AtmabhAva, vicAracakSue dekhAya che. jyAM vairAgya ane upazama baLavAna che, tyAM viveka baLavAnapaNe hoya che. vairAgyaupazama baLavAna na hoya tyAM viveka baLavAna hoya nahIM, athavA yathAvat viveka hoya nahIM. sahaja AtmasvarUpa che evuM kevaLajJAna te paNa prathama mohinIya karmanA kSayAMtara pragaTe che. ane te vAtathI upara jaNAvyo che te siddhAMta spaSTa samajI zakAze. vaLI jJAnI puruSonI vizeSa zikhAmaNa vairAgya-upazama pratibodhatI jovAmAM Ave che. jinanA Agama para draSTi mUkavAthI e vAta vizeSa spaSTa jaNAI zakaze. 'siddhAMtabodha' eTale jIvAjIva padArthanuM vizeSapaNe kathana te AgamamAM jeTaluM karyuM che, te karatAM vizeSapaNe, vizeSapaNe vairAgya ane upazamane kathana karyA che, kemake tenI siddhi thayA pachI vicAranI nirmaLatA saheje thaze, ane vicAranI nirmaLatA siddhAMtarUpa kathanane saheje ke ochA parizrama aMgIkAra karI zake che, eTale tenI paNa saheje siddhi thaze; ane temaja thatuM hovAthI ThAma ThAma e ja adhikAranuM vyAkhyAna karyuM che. jo jIvane AraMbha-parigrahanuM pravartana vizeSa rahetuM hoya to vairAgya ane upazama hoya to te paNa cAlyA javA saMbhave che, kemake AraMbha-parigraha te avairAgya ane anupazamanAM mULa che, vairAgya ane upazamanA kALa che. zrI ThANAMgasUtramAM AraMbha ane parigrahanuM baLa jaNAvI pachI tethI nivartavuM yogya che evo upadeza thavA A bhAve dvisaMgI kahI che. 1. jIvane matijJAnAvaraNIya kyAM sudhI hoya ? jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya tyAM sudhI. 2. jIvane zrutajJAnAvaraNIya kyAM sudhI hoya ? jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya tyAM sudhI. 3. jIvane avadhijJAnAvaraNIya kyAM sudhI hoya ? jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya tyAM sudhI. 4. jIvane mana:paryavajJAnAvaraNIya kyAM sudhI hoya ? jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya tyAM sudhI.
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ 5. jIvane kevaLajJAnAvaraNIya kyAM sudhI hoya ? jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya tyAM sudhI. ema kahI darzanAdinA bheda jaNAvI sattara vAra te ne te vAta jaNAvI che ke, te AvaraNo tyAM sudhI hoya ke jyAM sudhI AraMbha ane parigraha hoya. AvuM AraMbhaparigrahanuM baLa jaNAvI pharI arthapattirUpe pAchuM tenuM tyAM ja kathana karyuM che. 1. jIvane matijJAna kyAre Upaje? AraMbhaparigrahathI nivatyuM. 2. jIvane zrutajJAna kyAre Upaje? AraMbhaparigrahathI nivatyuM. 3. jIvane avadhijJAna kyAre Upaje? AraMbhaparigrahathI nivatyuM. 4. jIvane mana:paryavajJAna kyAre Upaje? AraMbhaparigrahathI nivaceM. 5. jIvane kevaLajJAna kyAre Upaje? AraMbhaparigrahathI nivatyuM. ema sattara prakAra pharIthI kahI AraMbhaparigrahanI nivRttinuM phaLa jyAM chevaTe kevaLajJAna che tyAM sudhI lIdhuM che; ane pravRttinuM phaLa kevaLajJAna sudhInAM AvaraNanA hetupaNe kahI tenuM atyaMta baLavAnapaNuM kahI jIvane tethI nivRtta thavAno ja upadeza karyo che. pharI pharIne jJAnI puruSonAM vacana e upadezano ja nizcaya karavAnI jIvane preraNA karavA icche che; tathApi anAdi asatsaMgathI utpanna thayelI evI duSTa icchAdi bhAvamAM mUDha thayelo evo jIva pratibUjhato nathI; ane te bhAvonI nivRtti karyA vinA athavA nivRttinuM prayatna karyA vinA zreya icche che, ke jeno saMbhava kyAre paNa thaI zakyo nathI, vartamAnamAM thato nathI, ane bhaviSyamAM thaze nahIM.