________________
गच्छा
चार
॥८॥
था तेषां विविधाना-अनदसच्चोपद्रवकारी समीरणा मारतवायुश्च प्रियन्ते क्षुद्रजन्तवोऽने
व्याख्या-पृथिवी च-पृथ्वीकायः, दकं च-उदकं, अग्निश्च-वह्निः, मारुतवायुश्च म्रियन्ते क्षुद्रजन्तवोऽनेनेति मरुत् मरुदेव मारुतः स चासौ वायु:-अतिचञ्चलत्वेन क्षुद्रसवोपद्रवकारी समीरणः, वनस्पतिश्च-प्रत्येकसाधारणरूपः,त्रसाश्चद्वित्रिचतुःपञ्चेन्द्रियरूपाः ते तथा तेषां विविधानां-अनेकमकाराणां पीडा-बाधा मरणान्तेऽपि यत्र गच्छे मनसा उपलक्षणत्वाद्वचनकायाभ्यां
च न क्रियते मुनिभिः, हे गौतम ! स गच्छः स्यादिति । गाथाछन्दः॥ क्वचिद्वाउत्ति पदं न दृश्यते, तत्र व्याख्यानं सुकरमेव, | छन्दस्तु उपगीतिः, तल्लक्षण चेदं-"आर्या द्वितीयकै, यद्गदितं लक्षणं तत स्यात् । यद्युभयोरपि दलयो-रुपगीति तां मुनिबूते ॥ १॥” इति ॥ ७ ॥
खज्जूरिपत्तमुंजेण, जो पमज्जे उवस्सयं । नो दया तरस जीवेस, सम्मं जाणाहि, गोअमा!॥७६ ॥ ___ व्याख्या-'खज्जूरिपत्तमुंजेण'त्ति खजूरीपत्रमयप्रमार्जन्या मुञ्जमयबहुकर्या वा यः साधुरुपाश्रयं-वसतिं प्रमार्जयति तस्य मुनेः जीवेषु दया-घृणा नारित, हे गौतम ! त्वं सम्यग् जानीहीति । अनुष्टुप् छन्दः ॥ ७६ ॥ जत्थ य बाहिरपाणिअ-बिंदमित्तंपि गिम्हमाईसु। तन्हासोसिअपाणा,मरणे विमुणी न गिण्हंति ॥७७॥ ___ व्याख्या-हे गौतम! यत्र गच्छे बाह्यपानीयबिंदुमात्रमपि-सचित्तजललेशमात्रमपि ग्रीष्मादिषु कालेषु तृष्णया-द्वितीयपरिपहेण शोषिताः-ग्लानि प्रापिताः प्राणा-इन्द्रियादयो येषां ते तृष्णाशोपितमाणाः मरणान्तेऽपि मुनयः-साधवो न गृहन्ति क्षुल्लकवत् , तथाहि-उज्जेणी नयरी, सस्थ धणमित्तो नाम वणियआ, तरस पुत्तो धणसम्मानाम, सो धणमित्तो पुत्तेण सह पञ्चइओ, अण्णया य ते साहू विहरंता मज्झन्हसमए एलगत्थपुरपहे पडिया, सो वि खुड्डओ तिसाए अभिभूओ सणियं स
