________________
मापनायाः मलयवृत्ती.
॥२६॥
जोणिया णो सचं भासं भासंति णो मोसं भासं भासंति णो सच्चामोसं भासं भासंति एगं असच्चामोसं भासं भासंति णण्णत्थ
११भाषासिक्खापुव्वगं उत्तरगुणलद्धिं वा पडुच्च सचंपि भासं भासंति मोसंपि सच्चामोसंपि असञ्चामोसंपि भासं भासंति, मणुस्सा जाव वेमाणिया, एते जहा जीवा तहा भाणियवा ॥ (मूत्रं १६७)
कति भदन्त ! भाषाजातानि-भाषाप्रकाररूपाणि प्रज्ञप्तानि ?, इदं प्रागुक्तमपि भूयोऽप्युपात्तं सूत्रान्तरसम्बन्धनार्थ, तान्येव सूत्रान्तराणि दर्शयति-'जीवा णं भंते ! किं सचं भासं भासंति ?' इत्यादि सुगम, नवरं | द्वित्रिचतुरिन्द्रियेषु सत्यादिभाषात्रयप्रतिषेधस्तेषां सम्यकपरिज्ञानपरवञ्चनाधभिप्रायासम्भवात्, तिर्यपञ्चेन्द्रिया | अपि न सम्यग्यथावस्थितवस्तुप्रतिपादनाभिप्रायेण भाषन्ते नापि परविप्रतारणबुद्ध्या किन्तु यदा भाषन्ते तदा कुपिता अपि परं मारयितुकामा अप्येवमेव भाषन्ते ततस्तेषामपि भाषा असत्यामृषा, किं सर्वेषामपि तेषामसत्यामृषा ?, नेत्याह'नन्नत्थे'त्यादि, सत्यादिकां भाषां न भाषन्ते शिक्षादेरन्यत्र, शिक्षापूर्वकं पुनः शुकसारिकादयः संस्कारविशेषात् तथा कुतश्चित्तथाविधक्षयोपशमविशेषाजातिस्मरणरूपां विशिष्टव्यवहारकौशलरूपां वा लब्धि प्रतीत्य सत्यादिकां चतुर्विधामपि भाषां भाषन्ते, शेषं सुगमं ॥ सम्प्रति भाषाद्रव्यग्रहणादिविषयसंशयापनोदार्थमाह
॥२६॥ जीवे णं भंते ! जातिं दवाति भासत्ताए गिण्हति ताई किं ठियाई गेण्हति अठियाई गेण्हति ?, गो० ! ठियाई गिण्हति नो अठियाई गिण्हति, जाई भंते ! ठियाई गिण्हति ताई किं दवतो गिण्हति खेत्ततो गिण्हति कालतो गिण्हति भावतो
Jain Education International
For Personal & Private Use Only
www.jainelibrary.org
