________________
चक्रिणां समम् ॥ ५५ ॥ इष्यते तुल्यमेवेदं, सर्वेषामपि चक्रिणाम् । पुरातनेषु शास्त्रेषु, तथैव प्रतिपादनात् || ॥५६॥ किंच-केचिदात्माङ्गुलैराहुः, काकिणीमणिरत्नयोः । मानमौत्सधिकैः केचित्तत्प्रमाणालैः परे ॥२७॥ तथा चोक्तं जम्बूद्वीपप्रज्ञप्तिवृत्ती-"अन चाधिकारे एतानि च मधुरतृणफलादीनि भरतचक्रवर्तिकालसंभवीन्येव गृह्यन्ते, अन्यथा कालभेदेन तद्वैषम्यसंभवे काकिणीरत्नं सर्वचक्रिणां तुल्यं न स्यात्, तुल्यं चेष्यते तदित्येतस्मादनुयोगद्वारवृत्तिवचनादेतद्देशीयादेव स्थानावृत्तिवचनात् "चतुरङ्गुलो मणी पुण तस्सद्धं चेव होई विच्छिण्णोचउरंगुलप्पमाणासुवण्णवरकागणी नेया॥१॥"इहाङ्गुलं प्रमाणाङ्गलमवगन्तव्यं, सर्वचक्रवर्तिनामपि काकिण्यादिरत्नानां तुल्यप्रमाणत्वादिति मलयगिरिकृतबृहत्संग्रहणीबृहपृत्तिवचनाच केचनास्य प्रमाणाङ्गुल-II | निष्पन्नत्वं, केचिच्च 'एगमेगस्स णं रणो चाउरंतचक्कवहिस्स अट्ठसोवण्णिए कागणिरयणे छत्तले दुवालसंसिए अट्ठकपिणए अहिगरणिसंठाणसंठिए पण्णत्ते, तस्स णं एगमेगा कोडी उस्सेहंगुल विक्रखंभा तं समणस्स भगवओ महावीरस्स अद्धंगुलं" इत्यनुयोगद्वारसूत्रबलादुत्सेधाङ्गुल निष्पन्नत्वं, केऽपि चैतानि सप्तैकेन्द्रियरत्नानि सर्वचक्रवर्तिनामात्माङ्गुलेन ज्ञेयानि, शेषाणि तु सप्त पश्चेन्द्रियरत्नानि तत्कालीन पुरुषोचितमानानीति प्रवचनसारोद्धारवृत्तिबलादात्मांगुलनिष्पन्नत्वमाहुः, अन्न च पक्षत्रये निर्णयः सर्वविद्वेद्यः, अत्र तु बहु वक्तव्यं, तत्तु ग्रन्थगौरवभयान्नोच्यते इति 'ज्ञेयं । अस्रयो द्वादशाप्यस्य, चतुर्भिरङ्गलर्मिताः । स्युः प्रत्येक समचतुरस्रवा
१ सर्वासामवसर्पिणीनामादौ भाविनां चक्रिणां तुल्यतेति प्रमाणाङ्गलपक्षः, अन्त्यचयपेक्षया च अनुयोगद्वारवाक्यं स्यात् , तथा च सर्वे| पामेव स्वस्वमानेन तुल्यं च स्यात् ।
Jain Educatio
al
For Private & Personel Use Only
AMMjainelibrary.org