________________
Jain Education Inte
तिए सूरिए उदेइ एवइयाई नव ओवासंतराई, सेसं तं चेव, नो चेव णं ते विमाणे बीईवएजा एमहालया णं विमाणा पण्णत्ता, समणाउसो ! | ( सू० ९९ ) तिरिक्खजोणियउद्देसओ पढमो ॥ 'अस्थि णं ते' इत्यादि, अस्तीति निपातो वहयें 'सन्ति' विद्यन्ते णमिति वाक्यालङ्कारे 'विमानानि' विशेषतः पुण्यप्राणिभिर्मन्यन्ते-तगत सौख्यानुभवनेनानुभूयन्ते इति विमानानि तान्येव नामग्राहमाह - अर्चीषि - अर्चिर्नामानि, एवमर्चिरावर्त्तानि अचिःप्रभाणि अर्चिः कान्तानि अर्चिर्वर्णानि अचिर्लेश्यानि अर्चिर्ध्वजानि अर्चि: शृङ्गा (राणि) अर्चिः सृ (शि) ष्टानि अर्चिःकूटानि अचिरुत्तरावतंसकानि सर्वसङ्ख्या एकादश नामानि भगवानाह - - 'हंता अस्थि' हंतेति प्रत्यवधारणे अस्तीति निपातो वह्नर्थे सन्त्येवैतानि विमानानीति भाव: । 'केमहालया णमित्यादि, किंमहान्ति कियत्प्रमाणमहत्त्वानि णमिति पूर्ववत् भदन्त ! तानि विमानानि प्रज्ञतानि ?, भगवानाह - गौतम! 'जात्र य उएइ सूरो' इत्यादि, जम्बूद्वीपे सर्वोत्कृष्टे दिवसे सर्वाभ्यन्तरे मण्डले वर्त्तमानः सूर्यो यावति क्षेत्रे उदेति यावति च क्षेत्रे सूर्योऽस्तमुपयाति एतावन्ति त्रीणि अवकाशान्तराणि उदयास्तमितप्रमितमधिकृतं क्षेत्रं त्रिगुणमित्यर्थः, अस्त्येतद्- बुद्ध्या परिभावनीयमेतद् यथैकस्य विवक्षितस्य देवस्यैको विक्रमः स्यात्, तत्र जम्बूद्वीपे सर्वोत्कृष्टे दिवसे सूर्य उदेति सप्तचत्वारिंशत्सहस्राणि द्वे शते त्रिषष्ट्यधिके योजनानामेकस्य च योजनस्यैकविंशतिः पष्टिभागा एतावति क्षेत्रे, उक्तञ्च - "सीयालीससहस्सा, दोणि सया जोयणाण तेवट्टी । इगवीस सट्टिभागा कक्कडमाइंमि पेच्छ नरा ॥ १ ॥” ४७२६३१७, एतावत्येव क्षेत्रे तस्मिन् सर्वोत्कृष्टे दिवसेऽस्तमुपयाति तत एतत्क्षेत्रं द्विगुणीकृतमुद्यास्तापान्तरालप्रमाणं भवति, तच्चैतावत् चतुर्नवतिः सहस्राणि पञ्च शतानि पशित्यधिकानि योजनानामेकस्य च योजनस्य [च] द्वाचत्वारिंशत्पष्टिभागाः ९४५२६० एतावत्रिगुणीकृतं यथोक्तविमानपरिमाणक
For Private & Personal Use Only
jainelibrary.org