________________
ખડ : ૪ :
૫૧૭
માનવભવની સફળતા માટે સંતપુ જે માર્ગ બતાવે છે તેનાથી ઉલટા રાહે ચાલવા છતાં પિતાને જ ડહાપણ ભરેલે માને છે.
પણ હું તને પૂછું છું, કે
નાશવંત શરીરમાં અનેક દર્દીનું આક્રમણ થશે, સ્નેહિઓના સર્વ ઉપચાર સફળ નહિ બને, ભલભલા ડીગ્રીધર ડેકટર અને હકીમે ઉપાયો કરવા છતાં નિષ્ફળ નીવડશે, નિકટના સગા ઉદાસીન ચહેરે તારા હામે જોઈને આંસુ પાડશે.
તે વખતે તારું કેણ? અંતર મુંઝાતું હશે, શ્વાસોશ્વાસની ગતિ અટકતી હશે, કઈ અકથનીય દશા અનુભવાતી હશે, ચારે દિશામાંથી નિરાશાના જ સૂર સંભળાતા હશે, ધારણું ધૂળમાં મળતી જતી હશે, મનના મનોરથ મનમાં જ મરી જતા હશે.
તે વખતે તારું કેણ? અનેક કુક કરી પાપની પરવા રાખ્યા વિના અનેક પેટા કામ કરીને મેળવેલા, ધન, મકાન, બગીચા, મેટર, માળા, જીન, પ્રેસ, આદિ મનગમતી વસ્તુઓ કાયમના માટે મૂકી દેવાને અવસર અચાનક આવી લાગશે.
તે વખતે તારું કોણ? માતા, પિતા, ભાઈ, બહેન, પત્ની, પુત્ર, પુત્રી આદિનાં આનંદદાયક સહવાસને કમને છોડવાની ફરજ પડશે. તે વખતે તારું કેણુ? - માન કે ન માન, પણ ત્રણ દુશ્મને તારી પાછળ છળ જતાં ફરે છે. રોગ, જરા અને મરણ. આ ત્રણમાંથી એકના ઝપાટામાં આવી ગયે, એટલે અભિમાનના ચૂરા થઈ જવાના. અહીં સઘળી મહેનત ફોગટ થઈ જશે. અંતરથી વિચાર. તે વખતે તારું કેણુ?
બુદ્ધિના ભંડાર ! આ બધાને જવાબ તને મેહની મૂંઝવણના કારણે ન સૂઝે તે હું કહું છું તે વખતે તારે સાથી એક ધર્મ છે. અન્ય કોઈ સાચું શરણું આપી શકે તેમ નથી. જીવન ઉજળું બનાવે, રોગ વખતે આર્તધ્યાન ભૂલાવે, ઘડપણમાં હાડહાડ થવાને અવસર ન આવે, અને સમાધિ સહિત મરી શકાય, આ બધી શક્તિ ધર્મમાં છે. અત્યારથી
