________________
ખંડ :૧ઃ
૨૭
પૂર્વકાલમાં તે સાહ્યબી ય એવી કે, એ જતાં જતાં ય આદમી ધારે તે ચેતી જઈ શકે. કોઈ આસમાની-સુલતાની જે બનાવ બની જાય તે વાત જુદી છે, બાકી એકદમ બધું જ ન જાય. આજના શ્રીમતેના કે ગરીબેના, સતિષ વિનાના સૌના લાયલેપાની વાત મહા ભયંકર.આવાઓ ક્ષણિક ઋદ્ધિસુખમાં લુબ્ધ બન્યા રહે અને દુઃખમાં પણ દીક્ષા ન લે તે સ્વભાવિક છે. પરંતુ અહીં તે કહ્યું કે, “શ્રાવકે વિવેકવાળા હોવા છતાં પણ ક્ષણિક ઋદ્ધિસુખવાળા ઘરમાં લુબ્ધ થયા થકા વસશે. એટલું જ નહિ, પણ ગમે તેવી દુઃસ્થિતિમાં મૂકાઈ જશે તોય દીક્ષા લેવાને માટે તો કાયર જ બન્યા રહેશે. ગમે તેટલી દરિદ્રતા આવી જશે તો પણ વૈરાગ્ય નહિ આવે. રોશે એ બનશે, પણ ત્યાગી બનવાની વૃત્તિ નહિ આવે. પૌગલિક અદ્ધિ આદિ જાય, બગડે, લાત મારે, તોય દીક્ષા લેવાની ઉત્સુક્તા નહિ થાય. ચાહે પરચક્ર આવે તોય સંયમ લેવા માટે જોઈતી આતુરતા નહિ આવે. વિકી હોવા છતાં પણ સુખશીલીયાપણું, પ્રમાદવશતા અને શિથિલતાનો પાર નહિ !
પહેલી વાત તો એ કે, “દીક્ષા લેશે નહિ.” અને “લેશે તે પણ કુસંગના ગથી મૂકી દેશે. ઠેઠ સુધી પાળશે નહિ” વિકી છે એટલે વૈરાગ્યભાવના આવ્યા વિના રહે નહિ અને કોઈક વાર દીક્ષાના પરિણામ પણ આવી જાય. એમાં દીક્ષા લઈ તે લે, પણ કુસંગ મળે એટલે મૂકી દે, એવા પણ શ્રાવકે થશે. એવા શ્રાવકે તો વિરલ થશે, કે જેઓ વૈરાગ્ય પામીને દીક્ષા લેશે અને જીવનના અન્ત સુધી તેનું પાલન કરશે. આ કાળની અસર તેવા વિરલ આત્માઓ ઉપર જ નહિ પડે. થોડા આત્માઓ આવા કાળમાં પણ પ્રત્રજ્યા લેશે અને યાજજીવ તેનું સુન્દર રીતે એ પાલન કરશે, એ વિભાગમાં આપણે રહેવાનો જ ઉદ્યમ કરવા જેવો છે.
આ ઉપરથી એ વાત પણ સમજી લેવી જોઈએ કે, શ્રાવકે ક્ષણિક ઋદ્ધિસુખવાળા ઘરમાં લુબ્ધ થઇને વસે તો ય મૂંઝાવું નહિ, દીક્ષા લેવાને તૈયાર ન થાય તે ય મૂંઝાવું નહિ અને દીક્ષા લીધા બાદ કુસંગથી સાધુપણાને છેડી પણ દે, તોય મૂંઝાવું નહિ. વિચારવું કે, “હેય, એમ પણ
