________________
સંચયથા
જા સૂર્યયશા
• ૧૦૮ ધર્મ કથા જૈન શાસન (અઠવાડિક) વિશેષાંક - તા. ૪-૧૧-૨૦૦૮, મંગળવાર : વર્ષ - ૨૧ - અંક - ૧ પ્રભુ ઋષભદેવના જયેષ્ઠ દીકરા ભરત ચક્રવર્તીનો
રંભા અને ઉર્વશી તરત જ બોલી બદી, “અન્ન જયેષ્ઠ પુત્ર તે સૂર્યયશા. દસ હજાર રાજાઓનો તે અધિપતિ
અને પાણી ઉપર જીવતા પામર માનવની આટલી પ્રશંસા ? હતો. વિનીતા નગરીનાં નગરજનોનું તે નીતિથી પાલન
અમે જોઈશું તેની દૃઢતા. અમારું સૌંદર્ય જોશે મોહ પામી કરતો હતો. શાવતાર નામના શ્રી ઋષભદેવ પ્રભુના ભવ્ય
જશે અને એની શ્રદ્ધાક્યાંય ફેંકાઈ જશે.” જિનાલયમાં રોજ સવારે સેના સહિત જવાનો તેનો નિયમ
રંભા અને ઉર્વશી માનવસ્ત્રીનું રૂપ ધરીને વિનીતા હતો. આ ઉપરાંત, તેને અનેક રાજાઓ અને બીજા અનેક
નગરીમાં આવી. આવીને સીધી શકાવતાર જિનમંદિરમાં પરિજનો સાથે પાક્ષિકના દિવસે પૌષધ કરવાનો નિયમ હતો.
ગઈ. ત્યાં જઈને વિના મધુર સૂર પાક્ષિકના દિવસે તે તો કોઈ આરંભ
સાથે પોતાના કોકિલ કંઠે જિનેશ્વર સમારંભ કરતો નહીં પરંતુ બીજા
ભગવંતની સ્તુતિ કરવી લાગી. નાગરિકો પણ તે દિવસે આરંભ
મંદિરનું વાતાવરણ મકિતતરબોળ સમારંભનકરે તેવો આગ્રહ રાખતો.
બન્યું. સંજોગો અનુકૂળ હોય કે પ્રતિકૂળ પરંતુ પાક્ષિકના દિવસે પૌષધ
સમય થતાં ૫ પધ પાળીને
સૂર્યલશા પરિવાર સ િત દર્શન કરવા કરવાનું તે ક્યારે પણ ચૂકતોનહીં.
માટે આ ચૈત્યે અ વી પહોંચ્યો. એક દિવસ સૌધર્મેન્દ્ર
ચૈત્યને જોતાં વાહન માંથી તે નીચે પોતાની સભામાં બેઠાં બેઠાં અવધિજ્ઞાનથી પર્વ સંબંધી
ઊતર્યો. મુગટ, છત્ર અને ચામર બાજુએ મૂકાં અને ઉઘાડા સૂર્યપશાનું દઢ મન જોયું. આથી તેણે મનોમન પ્રશંસા કરી
પગે ચૈત્યમાં દાખલ થયો. ત્યાં તેણે આ ભક્તિમય અને અને મસ્તક નમાવી ભાવથી સૂર્યપશાને નમસ્કાર કર્યા.
તાલબદ્ધ સંગીત સાંભળ્યું. તેણે પરમાત્માની સ્તુતિ કરી. ઈન્દ્રસભામાં એ વખતે સંગીત અને નૃત્યનો સારો જલસો
બહાર નીકળતાં તેની નજર નૃત્યગાન કરતી બે યુવતીઓ જામ્યો હતો. રંભા અને ઉર્વશી બીજી ગાંધર્વીઓ સહિત
ઉપર ગઈ, પરંતુ જિનાલયમાં એવી નજર કરવી વ્યર્થ છે એમ સંગીત-નૃત્યમાં મશગૂલ હતી. તે વખતે સૌધર્મેન્દ્રને આમ
સમજી તેણે તે અંગેના તમામ વિચારો બળપૂર્વક છોડી દીધા. અચાનક માથું નમાવતા જોઈ અપ્સરાઓએ ઈન્દ્રને પૂછ્યું,
મહેલમાં પાછા ફરી તેણે યુવતીઓની માહિતી મંગાવી. મંત્રી f“સ્વામી! મૃત્યુલોકના વૃદ્ધ આદમીની જેમ તમે માથું કેમ
યુવતીઓ પાસે આવ્યો. તેમનો પરિચય પૂછડ્યો. યુવતીઓએ ધણાવ્યું? શું અમારાનૃત્યતાલમાં કંઈ ભૂલ થઈ છે?”
કહ્યું, “અમે બંને વિદ્યાધરની પુત્રીઓ છીએ અમે અમારું ઈન્દ્ર જવાબ આપ્યો, “મેં માથું ધુણાવ્યું નથી,
વચન પાળનાર અને અમારું કહ્યું કરે એવા પ તેની શોધમાં પણ માથું નમાવ્યું હતું. મૃત્યુલોકમાં ભરત ચક્રવર્તીના જયેષ્ઠ
છીએ. કેટલાય વખતથી અમે આવા પતિને શોધીએ છીએ મત્ર સૂર્યપશાની ધર્મ પ્રત્યેની દઢ શ્રદ્ધા જોઈને અહીં બેઠાં . પણ હજુ તેવો પુરૂષ અમને મળ્યો નથી. હવે અમે આશા મઠાં મેં ભાવથી તેમને વંદના કરી છે. તેઓ પોતાના જ છે. છોડી દીધી છે. આથી અહીંથી અમે અમારા સ્થાને hત-નિયમોમાંથી કદિ ચલિત થતા નથી. હું તનિયમોમાં હંમેશાં અટલ અને અડગ રહે છે.
મંત્રીએ કહ્યું, “સુકન્યાઓ! તમે નિરાશ આથી બીજા અનેક લોકો તેમના સંગથી આરાધનામાં કે
ન થાઓ. તમારી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરે એવો પુરૂષ આ ભડાય છે. આથી આવા દઢ શ્રદ્ધાળુ સૂર્યપશાને મેં ભાવથી
નગરીમાં છે. નગરીનો રાજા સૂર્યયશા. ઋષભદેવ પ્રભુના પૌત્ર દિનાકરી છે.”
ઈશું.”