________________
| દિવ્યદીપ તે ટાઢ વાશે. બહાર નીકળીને કપડાં પહેરતાં તમારી પાસે ચાકુ ન હોય અને તમે દાંતથી પહેલાં જે સમય વીતે એ સમય વિચારવા લીલાં લીલાં છોતરાં તેડવા પ્રયત્ન કરો તો દાંત જેવો છે. આ સમયમાં જ જાગૃતિની અનુભૂતિ કેટલા દુઃખવા માંડે? ફૂટયા પછી બધું સહેલું થાય છે.
છે અને હાથ નાખી ને સંસારમાં પણ આવું જ બને છે. તમે અંદરથી મીઠું કોપરું કાઢીને પણ ખાઈ શકે. મેહમાંથી નીકળે નહિ ત્યાં સુધી તેમને થાય, પણ નાળિયેર ફેડવું એ કામ બહુ મુશ્કેલ છે. જાઉં કે ન જાઉં, છડું કે ન છોડું, કહું કે એમ ત્યાગને માર્ગે જવું, ઘણા વખતથી ન કહે. પણ એકવાર જે નીકળી ગયા, એક રિપકી રાખેલી વસ્તુઓની પકડમાંથી મુકત છે દીધું, એકવાર મનને કહી દીધું, સમજાવી થવ એ કઠિનમાં કઠિન છે. દીધું પછી મા જુદી જ છે.
જે બીડી છેડી શકતા નથી એમને બી 4 જેમની પાસે દસ હજાર પણ નહોતા ત્યારે છેડતી વખતે સો વિચાર આવે. બીડી કેમ એ ભાઈએ બાધા લીધી હતી કે બે લાખ રૂપિયા છૂટશે ? ૭ પીનારા અા વિના બે દિવસ થઈ જાય તો ધંધે નહિ કરીએ; બસ, સેવા તરફડે પછી એ છોડ્યાનો આનંદ માણે. સવારે અને ભજવાનનું નામ લઈશું, તીથ જાત્રા વહેલાં ઊઠતાં કંટાળો આવે પણ પછી પ્રભાતની અને ભજન કરીશું, પ્રવચન શ્રવણ કરીશું અને મઝા ઔર આવે. અને જેમણે કુટેવ છોડી પ્રભુમાં ડૂબી જઈશું. કેવી સુંદર ભાવના ! પણ એમની તબિયત તે જુઓ ! તનમાં તિ, એમના બે લાખ ઉપર મીંડાં ચઢતાં ગયાં તેમ મનમાં પ્રસન્નતા, લેહીમાં તરવરાટ-આ બધું સહેજે ભગવાન અને ભગવાનની વાત તે વિસરાતી જ આવે. છેડતી વખતે જીવની ચામડી ઉતરડાતી ગઈ. પૂછો તે ગોટાળા વાળે. પત્નીના નામે હોય એવી વેદના લાગે પણ છુટી ગયા પછી ધંધો કરે, છોકરાના નામે કરે, ભાગિયાના નામે અદૂભુત સુખમાં મુગ્ધ બની જાય છે, મુકત કરે, બધું જ Partnershipમાં રાખે અને બની જાય છે. રાગ અને મેહનાં બંધનમાં કહે કે મારા ભાગે તે માંડ બે લાખ રૂપિયા પડેલે સાધુ જે દિવસે છોડે છે ત્યારે એને પણ રોકડા આવે છે. દાગીના છે પણ લાખનાં. બાધા દુઃખ થાય છે. પણ જેમ જેમ છૂટતો જાય છે, લેતી વખતે મેં એવું નહોતું કહ્યું કે દાગીનાં જેમ જેમ નાવડી કિનારો છોડીને મહાસાગરમાં પણ એમાં ગણી લઈશ. પ્રયાણ કરતી જાય છે તેમ તેમ એના આનન્દની સાચે બિચારે કેટલે દુઃખી છે? બિચારાથી માત્રા વધતી જ જાય છે.
છૂટે જ નહિ. નથી હોતું ત્યારે કહે અને હાય આત્માના સુખની અવસ્થાની કલ્પના બંધન- ત્યારે કહેલું ભૂલી જાય. કહેલામાંથી છૂટવાની માં પડેલાને કયાંથી આવે ? જે છૂટી ગયા બારી જ શોધતે હોય. મનથી, તનથી, વૃત્તિઓથી કે વિચારોથી એના ઘણ અહીં આવીને કહે કે જુએ મને સુખનો ખ્યાલ મનની દુનિયામાં મૂંઝાઈને પડેલાને બસો રૂપિયાની નોકરી છે પણ એમાં લાખ બે કયાંથી આવે ? મનની દુનિયામાંથી મુકત થવું લાખ થઈ જાય, તો આપણે દાન જ કર્યો જવાના. એ જ મોટી વાત છે, જીવનનું ધ્યેય છે. પણ બે લાખ થાય ત્યારે દાનની વાત વિસરાઈ - સાધન વિના નાળિયેર ફેડવું એ કેવું કઠિન જાય. કામ છે? તમને કઈ લીલું નાળિયેર આપે, એક હજામે કહ્યું કે હું જે રાજા થાઉં