Page Text
________________
જૈન યુગ
તા. ૧-૨-૩૬
જૈન યુગ.
સાત ક્ષેત્રની વિષમ દશા!
૩યવિવ વધવઃ સમુકીffસ્ત્રી નાથ! દયા આવે છે. સાથે સાથે સંપત્તિ, બુદ્ધિ, વૈભવ, વેપાર, ન જ તાણુ માન તે, વિમાસું સત્રિવધઃ || વાણુિંજય અને કળા કૈાશલ્યમાં પણ એ ઈતર સમાજથી
પાછળ પડતું જાય છે તેથી જ આજે બુમ પડે છે કેઅથ–સાગરમાં જેમ સર્વ સરિતાઓ સમાય છે તેમ તે
પ્રતિમાઓની વિપુળ સંખ્યા છતાં પૂજનારા કયાં છે? હે નાથ ! તારામાં સર્વ દ્રષ્ટિએ સમાય છે. પણ જેમ પૃથફ પૃથફ સરિતાઓમાં સાગર નથી દેખાતે તેમ પૃથક્ પૃથ;
ચેલે હાજર છતાં એને જીર્ણોધાર કરાવનારા કે દૃષ્ટિમાં તારૂં દર્શન થતું નથી.
સંભાળ લેનારા કયાં છે ? श्री सिद्धसेन दिवाकर.
ભંડારેમાં જ્ઞાનને રાશિ છતાં એને, ઉદ્ધારનારા કે એનો લાભ લેનારા કયાં છે?
સાધુ-સાધ્વી મેજુદ છે છતાં પહેલાની માફક તેમનો આદર સત્કાર કરનારા કે તેમને માટે વિહાર
સ્થાનની અનુકુળતા કરી આપનારા કયાં છે? તા. ૧-૨-૩૬
શનિવાર.
આજની સ્થિતિ તે અશુ ઉત્પાદક છે? આત્મ કલયાણુના અમેધ સાધનરૂપ જીનમૂર્તિના પુજન ભાવપૂર્વક જાતે કરવાને બદલે આજે આપણે જૈનેતર ગોઠીઓ
રાખી કરાવવા પડે છે! મjભૂમિ, બંગાળ આદિ સ્થળમાં પરમાત્મા મહાવીર દેવના આગમમાં જ્યાં જ્યાં સંખ્યાબંધ દેવાલયો દિનપ્રતિદિન ધરાશાયી થતાં જાય ધન વ્યય કરવાનો અધિકાર ચાલતું હશે ત્યાં સ્પષ્ટ છે. શિલ્પ અને કળાના આ ધામે માટીમાં મળી જઈ, વિધાન કરાયેલું જણાશે કે એ વ્યય માટે તેઓશ્રી તરફથી નામ શુન્ય બનતા જાય છે! અણમૂલ જ્ઞાન વારસ કીડા સાત સ્થાન નિયત્ત કરાયેલાં છે. જેમ ખેતરમાં વાવેલું અને ઉધઈને આહાર બની રહ્યા છે. આજે પણ એવા ધાન વાવ્યા કરતાં બેગણું, ચારગણું કે તેથી વધારે પણ ભંડારે મજુદ છે કે જે વર્ષભરમાં એક દહાડે પણ અતિગણું પેદા થાય છે તેમ આ સાત સ્થાને ખરચેલ સૂર્યને તાપ જેવા પામતા નથી. સાધુ-સાધ્વીઓ તે છે દ્રવ્ય પણ ભાવનારૂપી વર્ષોના સંયોગથી ઘણા પ્રકારે પણ પૂર્વના પ્રભાવિક સત સામે એમના તેજ નહિં વૃદ્ધિગત થાય છે. તેથી એ સ્થાનકે સાત ક્ષેત્ર તરિકે જેવા! પૂર્વજોએ સ્વસામર્થ્ય બળે જૈન ધર્મને જે સુપ્રસિદ્ધ છે. આમાં ૧ જિન પ્રતિમા, ૨ ચિત્ય, ૩ જ્ઞાન, વિજય વાવટો ફરકાવેલ અને પિતાનામાં જે જ્ઞાન સમૃદ્ધિ ૪ સાધુ, ૫ સાધ્વી અને ૬ શ્રાવક, ૭ શ્રાવિકાને એકત્રિત કરેલ તે આગળ અત્યારની સ્થિતિનું માપ સમાવેશ થાય છે. પ્રભુશ્રીએ સન્માર્ગે લક્ષ્મી વાપરવા સાગરમાં બિંદુ જેવું જ ! જ્ઞાસિમના પ્રતાપ તે ઓસરી સાફ ઉપરાંત સાત માર્ગ દર્શાવ્યા છે અને સાથે ભાર ગયા છે પણ સાથેસાથે ચારિત્ર દિતી પણ ઝાંખી મૂકી કહ્યું છે કે છેલા બેમાં ખરચાય તેટલું ખરચે પડવા માંડી છે. આમ પાંચ ક્ષેત્રની પરિસ્થિતિ છે! અને કેમકે એમાં વધારો આગલના પાંચમાં કામે આવી એ કરતાં અતિ ખરાબ છેલા બેની અર્થાત્ આપણી શકે છે. એના ઉપરજ બાકીના પાંચને આધાર છે. એટલે જૈન સમાજની છે. પાછળની રકમ આગમમાં વાપરી શકાય પણ આગળના
શ્રાવક-શ્રાવિકા ક્ષેત્રોમાં નજર નાંખનાર સહજ અર્થાત્ પહેલાની પાછળ યાને બીજા, ત્રીજામાં કામ આવી શકતી નથી. આમાં દીધદર્શિતાના દર્શન થાય
જોઈ શકશે કે ધન, જ્ઞાન કે તંદુરસ્તીની દષ્ટિયે આ છે આટલું જ નહિં પણ એ ઉપરાંત વધુ ભાર ક્યા ક્ષેત્રે
ક્ષેત્રની સ્થિતિ ઘસાતી આવી છે. બેકારીને ભડકામણે પર મૂકવામાં આવે છે તેને પણ ખ્યાલ આવે તેમ છે.
ભૂત આજે પિતાને અહે જમાવતા જાય છે! આંગળીના જેટલા પ્રમાણમાં શ્રાવક-શ્રાવિકા ક્ષેત્ર વિપુળ-વિકસિત
ટેરે ગણાય તેટલા ધનિકોના ઉપરછલા આડંબરોમાં અને સમૃદ્ધિવંત હશે તેટલા પ્રમાણમાં તેના પર નિર્ભર
કદાચ પેલા ભૂતના કરતુતે નજરે ના આવે તેથી ભીતરહેનારા બાકીના પાંચ ક્ષેત્રોની વિકસ્વરતા-સમૃદ્ધિ આદિને
રની રિથતિની ભયાનકતા ઓછી નથી થતી. ઉંડુ આધાર રહેવાને. વળી એ પણ પ્રભુનું જ વચન છે કે
અવલોકન કરનાર સહેજે સાચી પરિસ્થિતિ કળી શકે છે. જે કાળે જે ક્ષેત્ર સીદાતું હોય, તેને મજબૂત બનાવવું.' માટેજ આજે જોરશોરથી પિકાર કરે પડે છે કે આજે સાત ક્ષેત્રે પ્રતિ દષ્ટિપાત કરતાં સામાન્ય પ્રજ્ઞા- બાકીના પાંચના આધારભૂત અને જેનાપર સારાયે ધર્મવંતને પણ જણાશે કે શ્રાવક-શ્રાવિકા ક્ષેત્રની સ્થિતિ રૂપ પ્રાસાદને આધાર છે એવા આ પાયા સમાન શ્રાવકઅતિ વિષમ પ્રકારની છે. એ ક્ષેત્રને હદ ઉપરાંતને લુણે શ્રાવિકા ક્ષેત્ર પ્રતિ ખાસ ધ્યાન દેવાની અગત્ય છે. લાગ્યો છે! દિનપરદિન એ પર ક્ષયના જબરા પ્રહારે લક્ષ્મીવાનું ધન આજે પણ ખરચાઈ તે રહ્યું છે પડતા જાય છે! અને તેથી જ સંખ્યાબળમાં એ ઘટતું છતાં એ કયાં અને કેવા પ્રકારે ખરચવાથી વધુ લાભદાયી
જ ન
જવાત કરતાં ભારતની રિતિ દિન પ્રતિ
| SR No. | 536276 |
| Book Title | Jain Yug 1936 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jamnadas Amarchand Gandhi |
| Publisher | Jain Shwetambar Conference |
| Publication Year | 1936 |
| Total Pages | 66 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Jain Yug, & India |
| File Size | 5 MB |