________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir મને હિનકક્ષાનો અનંદ ગમે છે. લેખક : શા. દીપચંદ જીવણલાલ મારી અમુક સમયની સાધના પછી મને જણાવ્યું છે કે મારું મન બળ નહિ છે. મને મારી જાત માટે દુઃખ થાય છે. મને જેટલું દુઃખ મારા મને આપ્યું છે તેટલું દુઃખ જીવનમાં કોઈએ આપ્યું નથી. મારું મન પિતાની રીતે વર્તન કયાં કરે છે, મારા મનની વ્ય કુળતા, અસ્તવ્યસ્તતા અને સુબ્ધતાને કોઈ અંત નથી મનવૃત્તિઓનું થયુ છે અને તમારી પીછે સહેલાઈથી મૂકે તેવું નથી. મન હીનકક્ષાને આનંદ મેળવવા હંમેશા આતુર હે ય છે. જયારે જયારે મનને તક મળે ત્યારે ત્યારે તે ઝડપી લે છે. કેઈ વ્યકિતના જીવનના હીન પાસાઓનું શ્રવણ કરીને મને આનંદ અનુભવી લે છે. મનની આ નીચી ભુમિકાનું ઉધ્ધી રાણ કષ્ટ સાધ્ય છે. મનને હીનાને સાંભળવી અને કહેવી ગમે છે. આ હીનવૃત્તિઓના નિવારણ મારે મેં ઉપવાસ, જપ વગેરે કર્યા મને લાગ્યું કે આવા પ્રકારને રસ્તે લેવાથી મનનું ઉર્વી કરણ બરાબર થતું નથી. પરવા ન જપ 15 વગેરે કરવાથી અમુક અંશે મન શાંત થાય છે પરંતુ આ તે આ ગારા ઉપના રાખ જેવી છે. નાનું સરખું તોફાન આવતાં રાખ ઉડી જાય છે અને અંગારો પ્રજવતિત થાય છે. એટલે કે તમારું મન પિતાની અસલ સ્થિતિમાં પ્રગટી ઉઠે છે. અને અનુભવ થયે છે કે જ્યારે હું અથવગૃત રહું છું એટલે સારાસારને વિવેક ભૂલી જાઉં છું ત્યારે મન હીનકક્ષાનો આનંદ લે છે. ક્ષણે ક્ષથી જાગૃત્તિ આમ સુધારણા કરાવી શકે છે. મતની વૃત્તિ તમને કેવી રીતે ફેરવે છે તેની સમજ મેળવવા પ્રયત્ન કરે, ધીમે ધીમે એ વૃત્તિને તમારામાંથી ક્ષય થશે આ કાંતિકારી સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરવા તમારે ધીરજ રાખવી પડશે. એમાં કેટલાંય તબક્કા આવશે કે જયારે તમે શું ગળાઈ જશે, અટવાઈ જશો. આવું બને તોપણ મનની ક્રિયાને નટરળ રીત સમજતા શીખે. મનને દબાવવાથી કે ઉપદેશથી તેમાં પરિવર્તન શક્ય નથી પરિવર્તનનો વિવેક બુદ્ધિ સાથે સ બંધ છે. મન જ્યારે ઉર્ધ્વગામી ભૂમિકામાં આવશે ત્યારે તમે આધ્યાત્મિક માર્ગના સાચા પથિક બનશે. (13) For Private And Personal Use Only
