________________
અંક ૧૨ મો ]
મંત્રવિદ્યા ને ચમત્કાર
૩૦૫
રાખશે તે દી કાલ પછી નવા નવા ઉકેલ મેળવી શકશે અને આપણે કેટલા અપૂર્ણ છીએ એ એને સમજાશે ! મંત્રવિદ્યા ગુપ્ત રાખવામાં જ શ્રેય –
સમાજને સુખેથી રહેવા માટે અન્નવસ્ત્ર ઉપરાંત પરસ્પર પ્રેમની લાગણી અને જીવો અને જીવવા દે” એ સિદ્ધાંત કબૂલ કરી તેને આચરણમાં મૂકાવો જોઈએ. એમાં જ્યારે ખામી આવે છે ત્યારે જ સંધર્ષણ જન્મે છે. અને એટલા માટે જ વિજ્ઞાનને ખૂબ વધારી અન જનતાના હાથમાં મૂકવાથી અનર્થની પરપરા જન્મે છે એ અનુભવસિદ્ધ છે. માટે જ મર્યાદિત સામગ્રી સાથે જ દરેકે પોતાના જીવનનિર્વાહ ચલાવવું જોઈએ. બુદ્ધિજીવી વર્ગે શ્રમજીવીઓ સાથે પ્રેમભાવના કેળવી પરસ્પરને પૂરક થવું જોઈએ. અર્થાત લોભવૃત્તિને મર્યાદિત કરી જગતમાં વ્યવહાર ચલાવવું જોઈએ. એવે વ્યવહાર નહીં ચાલતો હોવાથી જ યુદ્ધો, મહાયુદ્ધો. વર્ગીકલ વિગેરે અનિચ્છનીય ઘટનાઓ બને છે. એ નહી બને એમ કરવું હોય તો વિજ્ઞાનને મર્યાદામાં મૂકવું જોઈએ. એ સામાન્ય જનતા માટે અયોગ્ય ગણી તેને ગુપ્ત રીતે જ્ઞાનીઓના હાથમાં જ રાખવું જોઈએ. એવા ઉદાર વિચારોથી હિંદના ધર્માચાર્યોએ ચમત્કારોનો વિજ્ઞાનરષ્ટિથી ઉકેલ ગુપ્ત જ રાખેલો હે જોઈએ, અને અનુભવ પણ એવું જે શિક્ષણ આપે છે. એ ઉપરથી સિદ્ધ થાય છે કે–ચમત્કારોને ચમત્કારોના જ રૂપમાં રાખવામાં જ્ઞાનીઓએ યુક્ત ધાર્યું હોવું જોઈએ. અને એટલા માટે જ આપણે મંત્રવિદ્યાને અને ચમત્કારને ખોટું માનવા માંડ્યા અને તે લખનારાઓ માટે અનુદાર બુદ્ધિ જાગૃત થઈ. પણ આ બધું ખોટું થઈ રહ્યું છે એ આપણે ભૂલવું નહી જોઈએ. શરીરમાં રહેલા ચકો
દરેક મનુષ્યના શરીરના અમુક ભાગમાં કેટલાએક કંકો હોય છે. તે દરેક કેંદ્રને યોગશાસ્ત્રમાં ચક્રો ગણવામાં આવે છે. અને એવા દરેક ચક્રને ઉત્તેજિત કરવાના મંત્રમુગો
ગોએ થોજેલા છે. તેવા પ્રયોગો કરવાથી ગિયો અસાધારણ ચમત્કારો કરી શકે છે. એ ચમત્કારો જોયા પછી કાઈ ને તેને નિંદે તો તે નિંદકની જ ભૂલ છે. એવા ચમત્કાર કરવાથી યોગિઓ જે કાચા હોય તો તે મોહમાં પડ્યા વગર ન રહે. અને વ્યક્તિનું મહત્વ વધારી અન્ય નહીં કરવા લાયક કામો કરતા રહે અને એ રીતે પોતાનું અને તેમના સહવાસમાં આવતા બીજા લોકોનું પણ નુકસાન કરી બેસે એવા સંભવ જણાતા એવા પ્રયોગો નહી કરવા માટે જ્ઞાનીઓએ કેટલીએક જનાઓ પણ કરી મૂકી છે. મંત્રોમાંથી કેટલાએક ફકરાઓ કાઢી નાખ્યા છે. અને એવી રીતે હઠાગને સ્થગિત કરી દીધું છે. જેઓ હઠયોગના પ્રયોગો કરે છે તેઓ એકાંતે અને કોઈપણ ન જાણે એવા સ્થાને કરે છે. તેમાં મળેલી સિદ્ધિઓનો તેઓ જનતા આગળ દેખાવ કરતા પણ નથી. નાની બહ જનસમાજ ઉપર અસાધારણ આપત્તિ આવી પડેલી હોય તેવા કોઈ વિરલ પ્રસંગે એવા મંત્રવિદ્યાના પ્રયોગ કરી જનતાને સુખસમાધાન નિપજાવી શકે છે.