________________
ગાવેચક, ક્રિયાવચક અને ફલાવંચક છે
લેખક–. ભગવાનદાસ મનસુખભાઈ મહેતા. M. B. B. S.
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૨૦૪ થી શરૂ ) ચગાવંચક
આમ અવંચકત્રયીનું સામાન્ય સ્વરૂપ અને તેના નિમિત્ત કારણનો ઉલ્લેખ કરી, તે પ્રત્યેક અવંચકની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યાનો વિચાર કરીએ. આ અવંચકનું સ્વરૂપ લક્ષણ પ્રદર્શિત કરતાં શ્રીહરિભદ્રાચાર્યજી કહે છે કે –.
"सद्भिः कल्याणसंपन्नैर्दर्शनादपि पावनैः ।
___ तथादर्शनतो योग आद्यावश्चक उच्यते ॥" અર્થાતદર્શનથી પણ પાવન એવા કલ્યાણ સંપન્ન પુરુષો સાથે તથા પ્રકારે દર્શન થકી જે યોગ થવો, તે આદ્ય અવંચક-યેગાવંચક કહેવાય છે. આ વ્યાખ્યાની મીમાંસા કરીએ – તથાદર્શન
સંતો સાથે તથાદશનથકી જે વેગ થ–સંબંધ થવો, તેનું નામ યોગાવંચક છે, સટુરુષને તથારૂપે ઓળખાણપૂર્વક યોગ થવો તે ગાવંચક છે. સતપુરુષનું જે પ્રકારે “સ્વરૂપ” છે, તે પ્રકારે તેના સ્વરૂપદર્શન થકી–સ્વરૂપની ઓળખાણથકી, સપુરુષ સાથે જે વેગ થો-આત્મસંબંધ થવો, તેનું નામ ચગાવંચક છે. પુરુષ સાથે બાહ્ય સમાગમમાં આવવા માત્રથી-ઉપલક. ઓળખાણ માત્રથી આ યોગ થતો નથી, પણ તેનું પુરુષ સ્વરૂપે દર્શનઓળખાણ થવાથકી જ આ રોગ સાંપડે છે. એટલે સસુરુષના જેગમાં તથા
Exasperation, indignation, rage, resentment, wrath Halle.
માનને pride કહે છે. આને માટે arrogance, haughtiness, insolence, vainglory ઈત્યાદિ શબ્દો વપરાય છે.
2141 & deceitfulness. 241 244*Hi deceit, deception, fraud, guile, treachery ઇત્યાદિ શબ્દ વપરાય છે.
લેભને માટે avarice શબ્દ છે. આના પર્યાય તરીકે covetousness, greed પ્રત્યાદિ શબ્દોનો ઉલ્લેખ થઈ શકે.
જોધાદિક કષાયોને નિમ્ન કરવા માટે એના જાતજાતના વિકારોને આપણે સમ જવા જોઈએ. એને રોકવાની અને એને સર્વથા ઉછેદ કરવાની વૃત્તિ આપણે કેળવીએ તે આવી સમજણ મેળવેલી સાર્થક ગણાય.
( ૨૮૨ ) :
