________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
દિવ્યાવશ્યક.
૨૧૩
અને પરાવર્તન કરતાં જે તે જ પ્રમાણે બેલવામાં આવે તે પરિપૂર્ણ ઘોષ.
આટલે તે બેમાં ફેર સમાજ. ૧૬ કકૅણવિપ્રમુક્ત–એટલે કથાની, એ સ્થાની વણે જેમાં બરાબર બેલા
તા હોય તેવું –બાળક અથવા મુંગા માણસની જેવું અવ્યક્ત નહીં તે. ગુરૂવાચનો પગત–ગુરૂ પાસેથી વાચના લેવાવટે મેળવેલું, પુસ્તકમાંથી જ ચરેલું નહીં-સ્વતંત્ર ભણેલું નહીં અથવા કાનમાં પડવાથી શીખેલું નહીં તે ગુરૂવાચને પગત કહીએ.
આ પ્રમાણે અભ્યાસ કરેલું કૃત હોવું જોઈએ. - અહીં કોઈ શંકા કરે કે- આગમથી અનુપયુક્ત-ઉપગ વિનાને વક્તા તે દ્ર શ્યક ” એટલું કહેવાથી આગમથી દ્રવ્યાવશ્યકનું સ્વરૂપ સિદ્ધ થાય છે, છતાં શિક્ષિત, સ્થિત, જિત ઇત્યાદિ આવશ્યક શ્રુતના ગુણ (વિશેષણ) કહેવાનું શું પ્રયજન છે? ”
તેના ઉત્તરમાં આચાર્ય કહે છે કે-શિક્ષિતાદિ ગુણવાળું-સર્વ દોષરહિત હા છતાં પણ જે અનુપગપણે કહેવામાં આવે તે તે જેમ વ્યકૃત છે, તેમ પ્રત્યુપેક્ષણ પ્રમાર્જનાદિ સર્વ કિયાએ પણ અનુપગપણે કરવામાં આવે તે અંતઃપ્રણિધાન શૂન્ય હેવાથી વ્યકિયા છે અને તે નિષ્ફળ છે. આ ઉપરથી એમ પણ સમજવું કે અંતઃપ્રણિધાન યુક્ત-ઉપગવાળાનું કદાપિ અલિતાદિ દોષવડે કિંચિત્ દૂષિત હોય તે પણ ભાવ શુદ્ધ હવાથી તેનું કહેલ શ્રુત ભાવ ચુત છે. તે જ પ્રમાણે પ્રયુપેક્ષણ પ્રમાજનાદિ સર્વ ક્રિયા પણ ઉપયોગવાળાની કરેલી કર્મનિજારૂપ ફળને આપવાવાળી છે. માટે ભગવંતના કહેલા સર્વ અનુકાનમાં અંતઃ પ્રણિધાનને વિષે અત્યંત પ્રયત્ન કરે. કેમકે તે જે તે અનુષ્ઠાન પૂર્ણ ફળને આપનાર થાય છે.
આ લેખની અંદર બતાવેલા અભ્યાસ વડે તૈયાર કરેલું-શિખેલું શ્રત કેવું હેવું જોઈએ તેના દરેક વિશેષણે, બરાબર ધ્યાનમાં રાખવા ગ્ય છે. તેમાં પણ સર્વની છેવટે કહેલા ગુરૂવાચને પગત એ વિશેષણ ઉપર અને તેની શાસ્ત્રકારે કરેલી વ્યાખ્યા ઉપર ખાસ ધ્યાન ખેંચવામાં આવે છે. એમાં પિતાની મેળે ભણેલું, પરતક વાંચીને મેળવેલું શ્રત-ચારેલું શ્રત કહ્યું છે. આજકાલ ગુરૂ પાસે રહીને અયાસ કરવા અને તેમને વિનય કરીને શીખવાનું કામ બહુધા બંધ પડી ગયેલું છે અને પુસ્તક વાંચીને ગુરૂગમ મેળવ્યા સિવાય પંડિત થવાનું અને
For Private And Personal Use Only
