________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૧૮
શ્રી જૈનધર્મ પ્રકાશ આ વગેરે જે સાધન, ઉપકરણો જણાવ્યાં છે જે સામા
યિકના હેતુઓ હોય, તેથી જે સમતાને લાભ ઉપકરણ અને મળતો હોય, તેજ ઉપકરણ (ઉપકારનાં કારઅધિકરણ, ણ) કહેવા યોગ્ય છે, નહિતો એ અધિકરણ
(હિંસાનાં કારણ) થાય છે. એટલે કે ઉપર જણાવેલા હેતુ ભુલી જવાય, અને હેતુ પ્રતિ દષ્ટિ રાખ્યા વિના અંધ પરંપરાથી એમ કહેવામાં આવે કે આમજ જોઈએ. અને એ કદાગ્રહમાં પરિણામ પામે, તો તે અધિકારણે જ લેખાય. ચરવલ, પ્રચ્છનક એ આદિ ઉનનાં રાખવામાં કારણ એ છે
કે–(૧) ઉનમાં સુતર કરતાં વધારે ગરમી રહેલી ઉનની ઉપ- છે. અને તેની શારીરિકગ ઉપર, ચળવિચળગિતા. પણાપર, પરિણામે મનગ ઉપર પણ સારી
અસર છે. (૨) કાપડની બનાવટમાં જેટલે આરંભ આદિ દોષ લાગે છે તેટલો ઉનમાં સંભવતો નથી. કેમકે કાપડ કર્ષણ આદિ મહારંભ પછી જ બને છે, જ્યારે ઉન બકરાં કે ઘેટાંના નકામા વાળ છે. આ કારણસર ઉનને પવિત્ર ગણ્ય સંભવે છે. દેવપૂજન આદિમાં અશુચિષ નહિ લાગવામાં ઉનને મુખ્ય ગયું છે. તેમાં ઉપર જણાવેલાં બે કારણો હોવાં ઘટે છે. હાલ ઠેર ઠેર રેશમની પવિત્રતા મનાતી ચાલી છે; અને દેવપૂજન
આદિમાં એને ઉપગ થવા સાથે સામાયિકાદિમાં રેશમ છાંડવા પણ એના વપરાશની હિમાયત થતી જોવામાં યોગ્ય, આવે છે, તે આ કારણોથી અગ્ય લાગે છે.
પ્રથમ વૃત્તિએ તે દેવપૂજન આદિમાં રેશમન ઉપયોગ ચાલુ છે તે કઈ રીતે નભાવે ય નથી. રેશમ એક ઉચી અને શોભિતી વસ્તુ છે, એ ખરી વાત છે. અને દેવપૂજનાદિ પવિત્ર, આત્મહિતરૂપ દ્રવ્યક્રિયામાં એનાં શોભનિક, અમૂલ્ય, સંવાળાં, મનહર વસ્ત્રોને ઉપયોગ એ તે પવિત્ર ક્રિયાને છાજતે તથા ભક્તિ-બહુમાન સૂચક હોવાથી ખરેખર અનુમોદવા અને પુષ્ટિ કરવા ગ્ય છે. છતાં જે એ વસ્તુની ઉત્પત્તિનો આપણે
For Private And Personal Use Only
