________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
સ દ્દા લ પુ ત્ર ના
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
નિ ય તિ વા દ
લેખક : અધ્યાયિ
બ્રામાનુગ્રામ વિહરતા ભગવાન શ્રી મહાવીરસ્વામી એકવાર પેલ્લાસપુર નગરને વિષે પધર્યાં. આ ગામમાં એક શ્રીમંત કુંભાર વસતા હતા. તે ઘણેા શ્રીમત હતા, એટલું જ નહીં પણ સારા બુદ્ધિમાન પુરૂષોમાં પણ તેની ગણતરી થતી. કુંભારના ભાવભર્યું આમંત્રણથી મહાવીરસ્વામી તેને ત્યાં ઉતર્યાં. પ્રભુને આ ઉચ્ચ કે આ નીચ એવા ભેદ ન હતેા. જ્યાં જ્યાં ઋજુતા, નમ્રતા, વિનય-વિવેક જણાય અને જ્યાં વસવાથી ધર્મીના પ્રચાર થાય ત્યાં ત ગમે તે ભાગે જતા અને રહેતા.
મહાવીરસ્વામીના સમયમાં શાળાના મતવાદ ખૂબ જોરથી પ્રયત્તતા. જો કે તે એકવાર મહાવીર પ્રભુને જ આજ્ઞાધારી શિષ્ય હતા, પણ પાછળથી તેણે પોતાને જૂદા મત પ્રવર્તાવ્યે અને પોતે જ સર્વજ્ઞ છે એમ કહી ભદ્રિક જનાને ભેળવતા. આ સાલપુત્ર પણ ગેાશાળાના જ એક અનુયાયી હતા.
GUDUS
તડકામાં સુકવેલાં માટીનાં નવાં વાસણા સામે દૃષ્ટિ કરી મહાવીરે સાલપુત્રને પૂછ્યું : “ આવાં સરસ વાસણે! તમે શી રીતે તૈયાર કરી છે. ? ”
“ પહેલાં તે ચીકણી માટી લાવી, તેની અંદર પાણી નાખી ખૂબ કેળવું છું', પછી પીંડ બાંધી ચાક ઉપર ચઢાવી, તેનાં મરજી પ્રમાણે ઘાટ ઉતારૂ કુંભારે પેાતાની કળાનું વિસ્તારથી વર્ણ ન કર્યું..
ܐܕ
99
“ ત્યારે એમાં પુરૂષાર્થ અથવા ઉદ્યમ તા જરૂર કરવા પડતા હશે. જો પ્રશ્ન કર્યાં.
For Private And Personal Use Only
મહાવીર પ્રભુએ
બુદ્ધિમાન કુભાર એ પ્રશ્નના આશય તરત જ સમજી ગયા. પેાતે ગેાશાળાના મતાનુયાયી હતા અને જે કાળે જે થવુ જોઇએ તેજ થાય, એ પ્રકારના નિયતિવાદને માનનારા હતા અને એટલા જ માટે શ્રા મહાવીર પ્રભુ ઉલટાવી ઉલટાવીને આ પ્રકારના પ્રશ્ન પૂછી રહ્યા હતા એમ તે કળી ગયા.
કુંભારે સ્હેજ ફેરવી તેાળવાની યુક્તિ કરી. તેણે કહ્યુ :-“ એમાં પુરૂષાથ' જેવું કંઇ જ નથી હતુ. જ્યારે જેવા ઘાટ ઉતરવાના હોય ત્યારે તેવા જ ઘાટ ઉતરે. ’’
પ્રભુના મુખ ઉપર મર્દ હાસ્ય રમી રહ્યું. તેમને થયું કે કુંભાર બુદ્ધિશાળી હોવા છતાં કેવા કદાશ્રડુ રાખી રહ્યો છે ? પેાતાના મત ખ`ડિંત થશે એવા ભયથી કેવી કુતર્ક'જાળ ગુંથે છે ?
ર
‘પણ ધારા કે કઈ અનાડી માણુસ તમારા આ આખા નીંભાડા ભાંગીને ભૂકો કરી નાખે તેા તમને કઇ દુઃખ થાય ખરૂ? ”
માય –એપ્રિલ, ૧૯૭૮
७७
