Page Text
________________
બધાને ઉપયોગ તે ફકત પોતાના સુખ ખાતર કરે જોઈએ. પરમાત્મા તરફથી જે પ્રાપ્ત થયેલું હોય તેનું એ માટે તેને તિરરકાર છે જોઈએ. તેને પિતાની તેને જ સંતોષપૂર્વક અર્પણ કરવું તેમાં જ ખરે. કૃપણુતા અને પિતાના સ્વાર્થ માટે શરમ ઉપજવી ધર્મ છે, ખરું સર્વ સમર્પણ છે. આ ખરી માનવતા જોઈએ. વિચાર કરતાં આપણાં ધ્યાનમાં આવે છે કે છે. આપણી રજની પ્રાપ્તિમાંથી, કમાણીમાંથી આ બધી શક્તિઓ પરમાત્માએ આપણને ધર્મ માર્ગે આપણાં પેટ પૂરનું વેતન લઈને બાકી બધું મનુષ્યવાપરવા માટે આપી છે. પોતાની શક્તિ, બુદ્ધિ, માત્રના કલ્યાણ માટે અર્પણ કરવું એ જ ખરો પોતાના સર્વસ્વને ઉપયોગ બધાના સુખ માટે કરતા માનવધર્મ છે. આ માનવધર્મ માટે આપણે જન્મ છે. રહેવું એમાં જ ખરો ધર્મ છે. જે જે વસ્તુ પર આ ધર્મ કઠણ છે એમાં શંકા નથી, પણ આપણે અધિકાર છે. આપણો હક છે એવું માણસ જીવનનું સાર્થક થાય એમ લાગતું હોય તે ધર્મનું સમજે છે તે વસ્તુ ખરેખર તેની છે શું ? ડે આચરણ કર્યા વગર બીજી કોઈ ગતિ નથી. તેમાં ય વિચાર કરીને તેણે જોયું. જે શરીરને તે પોતાનું કહે આપણે એ વાત ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ કે જે વસ્તુઓ છે તે શરીર પણ તેનું છે શું ? તે તેણે પોતે ક્યાંથી પર માણસને શ્રદ્ધા હોય છે, જે વસ્તુઓ તેને ખરેખર આપ્યું ? ક્યાં ખરીદ કર્યું ? શું કિમત આપીને તેણે પ્રિય હોય છે તે તેને કઠણ લાગતી નથી. પ્રેમ, વિશ્વાસ, તે ખરીદયું છે અને ઉત્તર આપો સહેલું નથી. શ્રદ્ધા, ભકિત અને નિષ્ઠાને લીધે માણસમાં ધીરજ, વિશ્વમાંથી તે નિર્માણ થયેલું છે. વિશ્વની શક્તિથી તે બળ અને સામર્થ્ય પેદા થાય છે. તેની આગળ વધ્યું છે. પરમાત્માની અનંત કલામાંથી તે ફક્ત એક કઠણતા રહી શકતી નથી. તેને લઈને ધર્માચરણ સહેજ સાધારણ કૃતિ છે. આ શરીર તેનું છે. વિશ્વના ધર્મથી થાય છે. તે માણસને સ્વભાવ થઈ જાય છે. પછી તેનું પાલન પોષણ થાય છે. તેનું રક્ષણ થાય છે. તે ધર્મ અને સ્વભાવ જુદા રહેતા નથી. માણસને બધો શરીર અને તેની શક્તિ બુદ્ધિથી પ્રાપ્ત થયેલું બધું વ્યવહાર, તેનું બધું જીવન ધર્મમય થઈ જાય છે. પિતાનું જ છે એમ માણસ સમજે છે એ તેની કેટલી આપણાં દેશની અને સમાજની આજની સ્થિતિ બ્રાંતિ છે? આમાં કેટલે મેહ છે? પણ આશ્ચર્ય એ વિષે આપણને ખરેખર દુઃખ લાગતું હોય તે ગમે છે કે આ બ્રાંતિમાં તેને જે જે કંઈ લાગે છે તેને તે તેટલા કષ્ટ સહન કરીને આપણે તે સ્થિતિ બદલવી જ્ઞાન કહે છે. અભિલાષા, વાસના, લભતૃષ્ણા અને જ જોઈએ. અને તે માટે આપણને માનવધર્મ પર સ્વાર્થને તે અધિકાર હકક સમજે છે. આ કૃતજ્ઞતા આવ્યા વગર નહીં ચાલે. આ માનવધર્મની જાગૃતિ અને પામરતા છે. પરમાત્માએ આપેલી વિશ્વ માંથી આપણાં બધાના અંતઃકરણમાં થયા વગર છૂટકો નથી. પ્રાપ્ત થયેલી શક્તિ એમાંથી જે જે કંઈ પણને આપણે વિવેક, સંયમ, નિષ્ઠા વગેરે સદગુણ પ્રાપ્ત પ્રાપ્ત થાય છે તે તે આપણાં એકલાનું છે એમ ન કરવા પડશે. આપણે પુરૂષાર્થી થવું પડશે. આપણાં માનતાં તે બધાનું છે એમ સમજવું અને તે જ શરીર પૂરતું લાગતું આમંતવ, પોતાપણું આપણે પ્રમાણે વર્તવું એ જ ધર્મ છે. જ્ઞાન, વિદ્યા, કલા, વિશાળ કરવું પડશે. સમભાવ ધારણ કરવો પડશે. બળ, ભાવ, ગુણ કે આપણને પ્રાપ્ત થયેલી કોઈ પણ વ્યકિતગત અભિલાષા અને સ્વાર્થમાંથી છૂટવું પડશે. ઉપયોગી વિશેષ વસ્તુ આપણે વિશ્વમાંથી. સમાજમાંથી જેમણે પોતાના વ્યકિતગત સુખ તરફ ન જોતાં આ પ્રાપ્ત કરેલી છે. તેને ઉપયોગ કરનારા આપણે જ ધર્મનું આચરણ કર્યું, જેમણે માનવજાતિના કલ્યાણ કેવળ છીએ એમ માનવું એ અધર્મ છે. આ અધર્મ માટે સંતોષપૂર્વક સહન કર્યું તેને આપણે મહાપુરૂષ લીધે જ આજે આપણી આટલી દુર્ગતિ થયેલી છે. કહીએ છીએ, તેને અવતારી કહીએ છીએ તેમને આ દુર્ગતિ ટાળવી હોય તે આપણે અધર્મમાંથી ઈશ્વરાવતારી માનીએ છીએ. પણ ખરું જોતાં તેઓ નીકળવું જોઈએ. અધર્મમાંથી નીકળવું હોય તે મનુષ્યના અવતાર હતા અને તેમણે જ માનવજન્મ ધર્મમાર્ગ પર આવવું જોઈએ અને તે પર દઢ રહેવું કૃતાર્થ કર્યો એમ કહેવું જોઈએ. આપણને ધર્મમય
આત્માન પ્રકાશ
| SR No. | 531819 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 072 Ank 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1974 |
| Total Pages | 22 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 11 MB |