________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
સમાજ ઋણું
કે. દેસાઇ
રખાપણ ધર્મમાં અનેક પ્રકારનાં બાણ વિષે હજી આપણું લેકમાં જોવામાં આવે છે. દેવે વિવેચન કરવામાં આવ્યું છે, તેવઋણ, પિતૃઋણ, આપણને આભા અને જીવન વગેરે આપ્યાં, પિતૃઓલેકઝણ વગેરેના વિચાર આપણામાં ઘણાં જ જુના એ આપણને શરીર, શરીરનું રૂપ, મનનાં વલણ છે, અને આ બધા કણ વાળી શકવાને માટે આપણે અને રવભાવ વગેરે આયાં એટલું તે ઘણખરે ધમમાં દરેકને માથે જુદી જુદી ફરજે નાંખેલી છે. સમજે છે. પરંતુ એ ઉપરાંતનાં બીજાં શું છે પરંતુ હાલમાં કમનશીબે આપણા ધર્મની દરેક તે ઉપર જોઈએ તેવું લક્ષ દેવાતું હોય તેમ લાગતું શાખામાં થયું છે, તેમ આમાં પણ એમ થયું છે નથી, આવું એક ઋણ તે સમાજઋણ છે. કે જે ફરજે જે કર્તવ્ય, આ અણની તૃપ્તિ અર્થે આ૫ણુ સમાજના સમગ્રપણે આપણા ઉપર કેવા અને આ પણે કરવાનાં છે અને કરીએ પણ છીએ, તેનો કેટલા ઉપકાર છે, અને તેને લીધે આપણને કેવા મૂળ હેતુ આપણે ભૂલી ગયા છીએઃ તે શા માટે કેવા શુભ સંજોગો મળ્યા છે, અને પરિણામે કરવામાં આવે છે તેથી આપણામાંનો મોટો ભાગ આપણુને જે લાભ થયો છે તેને પૂરો ખ્યાલ નથી. અજાણ થઈ ગયેલ છે અને તે બધું ફક્ત ચાલતી અને તે કારણથી જ આ સમાજ ત્રણ પાછું વાળવા આવેલી રૂઢીને લીધે જ અથવા તે કલાજથી કે માટે આપણે સાથે જે કર્તા રહેલાં છે તેને માનસિક વહેમને લઈને કરવામાં આવે છે અને આ વિચાર કરવામાં આવતો નથી. આપણે જે સંજોગોની કારણને લીધે, બધા સણ વાળવા પ્રયત્ન કર્યા છતાંએ વચ્ચે અને જે સમાજની અંદર જન્મ ધારણ આપણે આત્મા ઉરચ થવો જોઇએ, ઉદાત્ત થે કર્યો છે, તેને લીધે આપણને ઘણું જ લાભ થયા જોઈએ, તેટલે થે નથી, અને લેકે વગર સમજે, છે. આ લાભને આપણે આપણે સામાજિક વારસો ફક્ત બાહ્ય કારણોને લીધે જ આ બધું કર્યા કરે છે. કહી શકીએ. જમાનાની પ્રગતિનાં વિચારોના વહેણતેમનું કયું કારવ્યું છૂટી પડે છે, એટલું જ નહિ ની અને એવી બીજી અનેક છાપ આપણાં ઉપર પણ વખતના વહેવા સાથે, જમાનાનો બદલાવાથી, ૫ડે છે તે સહેલાઈથી જોઈ શકાય તેમ નથી. જે નવીન સુધારાના પ્રસારથી, જે નવાં શું આપણે આપણે એક સુધરેલા માબાપના છોકરાને જન્મથી જ માથે આવ્યાં છે, તે આપણે સમજી શક્યાં નથી. જંગલી લોકોના સહવાસમાં મુકી દઈયે તો આપણને અને પરિણામે આ ઋણને બદલા તરીકે જે નવી ખબર પડે કે તેના માબાપ તરફથી મળેલા ઉત્તમ જવાબદારીઓ આપણે શિરે આવેલી છે, તેથી વારસા છતાં યે તે બાળક લગભગ જંગલી જેવું જ આ પણે અજાણ રહ્યા છીએ અને તેના બદલામાં થવાનું. આ કૃર બનાવ આ જમાનામાં થયેલે આપણે જે કર્તવ્ય કરવાનાં છે તેથી પણ વિમુખ તો દયાનમાં નથી. આ જમાનામાં આનાથી થયા છીએ.
વિરુદ્ધ પ્રકારના દાખલા તા બનેલા છે, એટલે કે
જંગલી આફ્રીકન માબાપના એક બાળકને અમેરીકા આ બધાં અને અને તેને અંગે ઉભાં થતાં લઈ જવામાં આવ્યું હતું અને ત્યાંની હાવર્ડ કરૂં બાને વિચાર આપણે હવે ચાલુ જમાનાને પાઠશાળામાં ભણાવીને કેળવ્યું હતું. અભ્યાસ પૂરો અનુસરીને અને નવા સંજોગે ધ્યાનમાં રાખીને કર્યા પછી તેણે પોતાના લાકાને ઉદ્ધાર કેવા ઘણી કરવાનું છે. કચ્છ અને પિતૃણની ભાવના તે મહેનત કરે છે એને પોતાની કેળવણી,
For Private And Personal Use Only