Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન સાહિત્યને ઈતિહાસ
લેખક પં. શ્રી દલસુખ માલવણિયા
(ગતાંક પૃષ્ઠ ૧૦૦ થી શરૂ)
આચારાંગસૂત્ર
ઉપનિષદોમાં જોવામાં આવતાં નથી. જેમાં સંયમના વિધિવિધાન પણ નથી, કે ત્યાગ અને તપનું પણ
તેમાં વિધાન નથી. વેદ અને બ્રાહ્મણ ગ્રન્થમાં સ્તુતિએ ઘણી જ છે, પણ આધ્યાત્મિક ચિન્તન બહુ ઓછું જોવા મળે છે. જે આધ્યાત્મિક ચિન્તન-મનન તેમજ સંયમી ઉપનિષદોમાં જરૂર આધ્યાત્મિક ચિતન મળે છે. પણ જીવનકમને સાક્ષાત્કાર કરવો હોય તે આપણી સમક્ષ તેમાં ચિન્તન-મનન તેમજ સાધનાને માર્ગ શું છે શ્રમણ પરંપરાનું આ પ્રાચીન સર્વોત્કૃષ્ટ કાવ્ય “વાવાતે બતાવવામાં આવ્યું નથી. સાધકની દૈનિક જીવન- iાગ ” છે. સાહિત્યિક તેમ જ સાંસ્કૃતિક પરંપરાની ચર્ચા કરી હોવી જોઈએ એટલે કે સાધકે કેવી રીતે વિચારણા કરવાથી માલુમ પડે છે કે શ્રમણ અને ચાલવું, બેસવું, ખાવું પીવું તેમજ તે કેવી રીતે બ્રાહ્મણ એ બે પરંપરાઓ એક વખત સંપૂર્ણ ભિન્ન તન, મન અને વચનની પ્રવૃત્તિને આધ્યાત્મિક સાધના રહી હોવા છતાં આચારાંગના નિર્માણ સમયે બને તરફ વાળવી એ બાબતને કોઈ રાજમાર્ગ તેમાં પરંપરાઓમાં એક બીજાને ગ્રન્થમાંથી આદાન-પ્રદાન બતાવવામાં આવ્યો નથી.
નની પ્રવૃત્તિ શરૂ થઈ ગઈ હતી. બ્રાહ્મણેએ શ્રવણ
પરંપરાને અને શ્રમણોએ બ્રાહ્મણ પરંપરાના જીવનને આ રીતે ઉપનિષદમાં બ્રહ્મવાત તે છે પણ
ઉન્નત બનાવનારા વિચારોને અપનાવી સર્મન્વય કરવાને બ્રહ્મચર્ય વિષે તેમાં માહિતી મળતી નથી, ચિન્તન
પ્રયત્ન કર્યો હતો. આચારાંગ જે શ્રમણનું શાસ્ત્ર છે મનન કરવાને ઉપદેશ તેમાં આપવામાં આવ્યો છે
-તેમાં બ્રાહ્મણ ગ્રન્થના પારિભાષિક શબ્દન નવા પણ તે માટે સાધકના જીવનમાં કેવી યોગ્યતા હેવી જોઈએ અને કેવા ગુણો હોવા જોઈએ તથા કે
' અર્થમાં પ્રવેગ થયેલા જોવા મળે છે.
આ સંયમ હવે જોઈએ તેના સ્પષ્ટ વિધિવિધાન વૈદિક આર્યોના આરાધ્ય ઈન્દ્ર વગેરે દેવોને ઘણા જ
- બળવાન માનવામાં આવે છે. તે દેવેની વીરતા હિંસાના વિસ્મરણ ન કરવું. તેમજ સમુદાય અને જનસંગને સામર્શમાં રહેલી છે. તેમના ઉપાસક આર્ય બ્રાહ્મણ અહિતકર ન હોય અથવા તેવા કૃત્યથી અન્યનું તેમજ ઋષિ-મહર્ષિઓએ તે દેવોની હિંસાવૃત્તિની અહિત ન થતું હોય તેવા કૃત્યેનું સાતત્રપણે પાલન નિલ કરી નથી. ઉલટું તેમની પ્રશંસા કરી છે અને કરવું. સ્થિતિ તેમજ સમયના 115 પશુ નામ. તેમની વીરતાનાં ગાન ગાયાં છે. પ્રિય વાયક ! વ્યવહારિક તેમજ કર્મનાં બંધનને તેડવા પ્રયત્ન આદરે ને તમારા જીવનની, મનુષ્ય જન્મની પરંતુ આચારાંગ તે વકિ શબ્દોમાં જ એક સાર્થક્તા કરે ને આત્માને ઉજ્જવળ બનાવ ને આગળ અનોખી અને વિશિષ્ટ પરંપરા ઉભી કરે છે. તેમાં ધરે તે જ ખરી સ્વતંત્રતા છે.
વીરતા, મહાવીરતા, બ્રાહ્મણ, આર્ય, મેધા, અને
For Private And Personal Use Only
| SR No. | 531651 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 056 Ank 08 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1958 |
| Total Pages | 20 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 3 MB |